Các bệnh thường gặp ở chó và cách điều trị khoa học – Dogily Petshop

Con chó luôn gần gũi vớí các thành viên trong gia đình, nhất là các em nhỏ, vì thế bệnh tật của chó cần được quan tâm, bởi vì có một số bệnh có thể lây từ chó sang người. Trong quá trình chăm sóc điều trị bệnh chó mèo chúng tôi ghi nhận có một số bệnh rất thường xảy ra trên chó mèo với một tỷ lệ khá cao. Để giúp cho người chăn nuôi có một số cơ sở về bệnh lý nhằm theo dõi tình trạng sức khỏe của con thú cưng của mình thông qua các triệu chứng lâm sàng để phát hiện bệnh sớm. Chúng tôi xin giới thiệu một số bệnh thường gặp ở chó và cách điều trị có hiệu quả cao với những thuốc hiện có trên thị trường.

Phân biệt chó khỏe và chó bệnh

Để phân biệt chó khỏe và chó bệnh, chúng ta phải quan sát và ghi nhận một số biểu hiện bất thường liên quan đến mũi, mắt, miệng, bộ lông, tình trạng đùa giỡn, ăn uống, tình trạng phân, nước tiểu, thân nhiệt…

Với những chó khỏe mạnh, mũi không khô, không có mũi đặc dính quanh khóe mũi, không sổ mũi, không ho không hắt hơi. Gương mũi hơi ẩm ướt, không bị sừng hóa. Ngược lại là biểu hiện của một tình trạng sức khỏe không bình thường.

Chó khỏe mạnh có mắt sáng long lanh, không chảy nước mắt, không có ghèn đóng quanh mắt, không đỏ mắt, không bị rụng lông chung quanh mắt. Mắt không bị kéo màng. Đôi khi chó bị đau mắt là do lông mi đâm và mắt.

Niêm mạc miệng của chó bình thường hồng hào, không lở loét, không bị đau răng, không chảy nhiều nước dãi. Hơi thở của thú bình thường, không hôi.

Tình trạng của bộ lông cũng nói lên tình trạng sức khỏe của chó. Chó khỏe mạnh có bộ lông bóng mượt, lông không khô cứng, không xù lông, không bị rụng lông từng vùng quanh cơ thể. Chó hay đùa giỡn và rất hiếu động. Chó ăn uống bình thường, không bỏ bữa, không giảm ăn, phân bình thường, không táo bón, không tiêu chảy, không có máu trong phân. Nước tiểu bình thường có màu vàng nhạt, không bị bí tiểu, không đi tiểu gắt, trong nước tiểu không có máu. Nếu có những biểu hiện bất thường vừa nêu thì nên kiểm tra nhiệt độ trực tràng.

Nôn mửa

Ở chó và mèo thường xảy ra tình trạng nôn mửa, phần lớn liên quan đến đường tiêu hóa (bệnh Carré, bệnh do Parvovirus, bênh do Leptospira), bị ngộ độc, do nội ký sinh trùng hoặc do tắc nghẽn ruột. Người chăn nuôi cần phân biệt nôn mửa và khạc nhổ do mắc xương. Trong nôn mửa chó bồn chồn và có sự co thắt mạnh ở vùng bụng, còn mắc xương thì chó hay dùng chân cào cấu vào vùng cổ và khạc nhổ.

Sự nôn mửa đôi khi là biểu hiện của một bệnh lý cấp tính nếu chó nôn mửa liên tục, cho uống nước cũng nôn mửa kết hợp với vùng bụng căng lớn, sờ vào có cảm giác đau đớn là phải nghi ngờ đến trường hợp tắc ruột. Tắc ruột có thể do xoắn ruột (xảy ra khi thú vận động quá sức), lồng ruột (là một đoạn ruột này chui vào một đoạn ruột khác), do sán lãi hoặc do búi lông. Trong trường hợp này phải đưa chó đến các phòng điều trị để được chẩn đoán kịp thời và có biện pháp điều trị thích hợp nhất là phẫu thuật sớm để tránh bị hoại tử ruột.

Nôn mửa luôn làm cho chó bị mất nước trong cơ thể vì thế phải cấp nước cho thú, tốt nhất là truyền dịch Lactate Ringer’s với liều 50ml/kg thể trọng/24 giờ.

Các đường tiêm thuốc trên chó

Để đưa thuốc vào cơ thể chó bằng đường tiêm, người ta thường dùng ống tiêm và kim vô trùng để tiêm. Dùng ống tiêm có phân chia dung lượng, có thể dùng ống tiêm nhựa hoặc ống tiêm bằng thủy tinh. Trường hợp cần tiêm một lượng lớn thuốc thì phải dùng bộ dây truyền dịch. Độ lớn của kim tiêm phải phù hợp với cỡ chó và tùy vào đường tiêm (tiêm tĩnh mạch, tiêm bắp). Mũi tiêm phải bén, không rỉ. Trước khi dùng phải thử kim để đảm bảo kim không bị nghẹt. Nếu tiêm một lượng thuốc nhiều vào cơ thể, nếu chai thuốc được để trong tủ lạnh thì trước khi sử dụng nên nâng nhiệt độ của thuốc lên ngang bằng với nhiệt độ cơ thể chó.

Trước mỗi lần tiêm thuốc, da ở chỗ tiêm phải được sát trùng. Trường hợp tiêm vào bắp thịt, nếu số lượng thuốc cần tiêm nhiều thì phải phân ra tiêm nhiều chỗ, mỗi chỗ không nên vượt quá 2,5ml hoặc 5ml tùy loại thuốc. Điều lưu ý này đôi khi sẽ được ghi chú cụ thể trên toa thuốc.

Tiêm dưới da

(Subcutaneous, viết tắt là SC)

Ở trên chó rất thường dùng đường tiêm này. Dùng tay kéo da lên rồi đâm kim thẳng góc vào mô dưới da, lưu ý đừng để mũi kim đâm vào trong da ở mép đối diện. Mũi kim vẫn còn tự do chuyển động, nếu mũi kim không chuyển động được là kim đã vào sâu tới màng bao cơ, phải rút kim lùi lại một ít để kim nằm đúng vào khoảng mô dưới da.

Vị trí tiêm dưới da: vùng da hai bên thân chó, vùng da cổ.

Tiêm bắp

(Intramuscular, viết tắt là IM)

Để đưa kim sâu vào bắp thịt, kim phải được đâm thẳng góc với da cho sâu tới lớp cơ. Những vùng cơ thường được áp dụng là vùng cơ thăn hông, cơ vai. Mặc dù ở đùi sau cũng có những lớp cơ khá dày, nhưng không nên tiêm ở đùi sau vì có dây thần kinh tọa nằm ngay dưới cơ nhị đầu đùi. Nếu lỡ bị abcesses hoặc bị viêm khi tiêm rất dễ bị liệt chân sau.

Tiêm vào xoang bụng

(Intraperitoneal, viết tắt là IP)

Tiêm vào xoang bụng thường được ứng dụng trong trường hơp cần cung cấp một số lượng lớn thuốc, thời gian hấp thu thuốc tương đối nhanh hoặc sử dụng trong trường hợp để thoát dịch trong xoang bụng khi bị trướng nước.

Vị trí tiêm: đâm kim thẳng góc xuyên qua da bụng ở giữa hàng vú chót và áp chót ở hai bên đường giữa bụng (đường trắng). Kim phải vô trùng để tránh gây viêm phúc mạc. Dùng kim số 7 phù hợp với chó.

Tiêm vào tĩnh mạch

(Intravenous, viêt tắt là IV)

Tiêm thuốc vào tĩnh mạch được dùng trong trường hợp để tiêm những loại thuốc gây xót mô, ví dụ Calcium gluconate hoặc để truyền máu hay truyền dịch. Cũng có thể cấp những thuốc khác vào đường tĩnh mạch khi muốn thuốc tác động nhanh nhưng phải bơm thuốc thật chậm và loại bỏ hết bọt khí trong ống tiêm ra để đừng gây shock cho thú.

Vị trí tiêm: Tiêm ở tĩnh mạch tay (cephalic vein) hoặc tĩnh mạch ở mặt ngoài của chân sau chạy ngang qua khớp mắt cá (saphenous vein). Nếu truyền dịch thì nên truyền vào tĩnh mạch tay, vì tĩnh mạch này khá lớn và thẳng nên dễ dàng cố định kim truyền dịch vào trong tĩnh mạch. Đối với chó nhỏ nên sử dụng loại kim bướm sẽ gặp nhiều thuận lợi và cho kết quả tốt.

Những điều cần lưu ý khi tiêm vaccin cho chó

Ở trên, chó có một số bệnh truyền nhiễm rất dễ làm chết chó nhất là chó con, biện pháp phòng bệnh tốt nhất là tiêm ngừa cho chó. Hiện nay có nhiều loại vaccin tiêm một mũi nhưng ngừa được nhiều bệnh (vaccin đa giá). Lịch tiêm phòng được đề nghị như sau:

Tiêm ngừa bệnh dại:

Chó con được sinh ra từ chó mẹ chưa được chủng ngừa bệnh dại thì tiêm lúc 4 tuần tuổi, nếu chó sinh ra từ chó mẹ đã được chủng ngừa thì tiêm lần đầu vào lúc 11 tuần tuổi (gần 3 tháng tuổi). Có thể sử dụng một trong các loại thuốc sau đây: Rabisin, Hexadog, Eurican DHPPi-LR. Tiêm cho chó và mèo với liều 1ml/con, tiêm dưới da. Mỗi năm tiêm một lần.

Tiêm ngừa các bệnh truyền nhiễm khác

như bệnh Carré, bệnh do Parvovirus, bệnh do Leptospira… tuổi tiêm vaccin lần đầu từ 8-10 tuần tuổi. Một tháng sau tiêm ngừa lần 2.

  • Tiêm ngừa nhắc lại: Việc tiêm ngừa nhắc lại để chống bệnh Carré, viêm gan và bệnh do Parvovirus phải được thực hiện một năm sau lần tiêm chủng đầu tiên. Sau đó các lầu tiêm chủng nhắc lại sẽ là 2 năm một lần.
  • Để ngừa bệnh do Leptospira cũng cần tiêm nhắc lại hàng năm.
  • Không được tiêm vaccin cho những chó đang bị bệnh hoặc nghi ngờ bệnh. Chỉ tiêm vaccin cho chó đang khỏe mạnh đã tẩy giun 10 ngày trước khi tiêm vaccin, bởi vì sự đáp ứng miễn dịch sẽ phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng sức khỏe của thú. Trong thực tế có một số chó dù đã được tiêm ngừa nhưng có thể bị mắc bệnh là do không tạo được miễn dịch hoặc đáp ứng miễn dịch kém sau khi tiêm ngừa.
  • Ngay sau khi tiêm ngừa không được thiến hay mổ, chuyên chở chó đi xa và phải ngưng tắm cho chó trong vòng 5-7 ngày.
  • Kháng thể được hình thành cao nhất 2 tuần sau khi tiêm ngừa, vì thế trong thời gian đó chó vẫn có thể bị mắc bệnh.
  • Hiệu lực của vaccin không những chỉ phụ thuộc vào những điều vừa trình bày ở trên mà còn phụ thuộc vào điều kiện bảo quản và cách sử dụng vaccin nữa. Không được để vaccin ở chỗ nóng, có ánh sáng mặt trời chiếu vào. Mà vaccin phải được bảo quản trong nước đá hoặc trong tủ lạnh ở nhiệt độ từ 4°C đến 10°C. Khi vaccin đã pha thành dung dịch, lắc nhẹ cho tan đều và dùng ngay.
  • Dụng cụ để tiêm vaccin phải sạch và vô trùng, không được lau bằng thuốc sát trùng mà nên tiệt trùng bằng nhiệt (đun sôi hoặc dùng lò hấp autoclave).

Nhóm bệnh ngoài da

Ở chó có thể bị bệnh ngoài da do nhiều nguyên nhân và mức độ khác nhau, nhưng trong đó bệnh do Demodex canis chiếm một tỷ lệ khá cao nhưng thường khó trị và hay bị tái phát. Vì thế chúng tôi chỉ tập trung nói về bệnh này và phát đồ điều trị có hiệu quả nhất mà chúng tôi đang áp dụng.

Bệnh trên da gây ra do Demodex canis thường chiếm một tỷ lệ khá cao và xuất hiện sớm ở trên chó chỉ vài ngày đầu sau khi sinh do chó con tiếp xúc trực tiếp với chó mẹ. Demodex thường trú ngụ ở vùng đầu và 4 chân, dấu hiệu thường thấy là chó bị rụng lông vòng quanh mắt giống như mắt kính nên thường gọi là “chó đeo mắt kính”. Nếu để lâu không điều trị lâu ngày, sẽ có mủ, viêm lan toàn thân có mùi hôi khó chịu. Thông thường ở trên da chó khỏe mạnh vẫn có thể có mầm bệnh Demodex tồn tại nhưng chưa phát thành bệnh, chỉ khi nào da chó bị tổn thương hoặc cơ thể suy giảm sức đề kháng, kết hợp với ăn uống thiếu chất thì lúc đó Demodex có cơ hội xâm nhập vào bên trong cơ thể chó và gây thành bệnh. Nên điều trị sớm khi mới viêm da cục bộ để tránh bệnh viêm lan ra toàn thân khó điều trị hơn.

Điều trị: Dùng BIVERMECTIN 0,1% với liều 1ml/2,5-3kg thể trọng tiêm dưới da, mỗi tuần tiêm một lần trong 3 tuần.

Việc sử dụng BIVERMECTIN 0,1% cũng giúp trị được những loài ký sinh ngoài da chó như ve, bọ chét, đó cũng là nguyên nhân gây cho chó ngứa và dễ gây tổn thương da, tạo điều kiện cho Demodex dễ phát triển.

Sử dụng BIO-FINIL phun-xịt ngoài da diệt ve, rận, bọ chét và ghẻ Sarcoptes trên cơ thể chó. Cách dùng: Vạch ngược lông, đặt vòi xít cách bề mặt da 10 cm, rồi xịt thuốc trực tiếp lên da.

Trường hợp nhiễm ve ít hoặc nhiễm rận, bọ chét, cái ghẻ: xịt 3 ml/kg thể trọng (15 lần xịt).

Trường hợp nhiễm ve nặng: xịt 6 ml/kg thể trọng ( 30 lần xịt).

Đặc biệt chú ý đến các kẽ móng chân, tai, quanh cổ là các vùng thường nhiễm nhiều ve.

Ngoài ra để cho việc điều trị có hiệu quả, nên kết hợp với dầu tắm trị ghẻ và nấm da BIO-SHAMPOO 5 Derma bằng cách làm ướt toàn bộ lông, cho dầu tắm lên lông và xát đều trong 1-2 phút. Để yên 5 phút rồi tắm sạch bằng nước thường. Mỗi tuần tắm một lần. Lưu ý: Đừng để dầu tắm tiếp xúc với mắt chó.

Phòng ngừa: Sử dụng sản phẩm của Công ty BIO là BIVERMECTIN 0,1% với liều lml/2,5-3kg thể trọng tiêm dưới da, hai tháng tiêm một lần. Phải cho chó ăn đủ chất dinh dưỡng, giữ vệ sinh da, chỉ dùng dầu tắm hoặc xà phòng dành riêng cho chó, không dùng các loại xà phòng hoặc dầu tắm của người để tắm cho chó. Tốt nhất là dùng sữa tắm cao cấp cho chó-mèo BIO-SHAMPOO 4 Jolie, mỗi tuần dùng một lần để phòng ngừa hiệu quả về các bệnh da lông và ngoại ký sinh trùng.

Nhóm bệnh truyền nhiễm

Bệnh dại

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm chung cho người và hầu hết các loài thú có vú khác, do Rhabdovirus gây ra. Mầm bệnh thường được truyền qua vết cắn hoặc do chó liếm. Thời gian ủ bệnh kéo dài. Virus dại là virus hướng thần kinh với hai thể điên cuồng và thể bại liệt.

  • Dại điên cuồng chó rất hung dữ: Đầu tiên là thay đổi hành vi thói quen, chó buồn bã, bồn chồn, nằm dài dưới đất đôi khi đứng dậy đột ngột, thích nằm ở nơi vắng vẻ, ngừng sủa, sợ đụng chạm, nuốt khó khăn. Sau đó chó cắn phá đồ đạc, chạy ra khỏi nhà, tấn công chó hoặc người. Giai đoạn cuối chó liệt tứ chi, liệt hàm. Sau khi các triệu chứng thần kinh biểu hiện, thú sẽ chết từ 2-10 ngày.
  • Thể bại liệt trước hết xảy ra ở nhóm cơ vùng đẩu, vùng cổ biểu hiện khó nuốt, đôi khi lầm tưởng với mắc xương. Sau đó liệt tứ chi đến toàn thân rồi chết.

Phân biệt với bệnh Carré: Bệnh Carré thường có nhiều triệu chứng phối hợp ở cơ quan tiêu hóa, tiêu chảy, phân có máu, chó thở khó, đóng dịch ở mũi.

Phòng bệnh: Tiêm vaccin (Rabisin) ngừa bệnh dại 1 một năm một lần.

Bệnh Carré

Bệnh Carré còn được gọi là bệnh chó non. Bệnh gây ra do virus thuộc họ Paramyxoviridae, thường xảy ra trên thú non, với tỷ lệ chết cao, Với các biểu hiện sốt trên 40°C, mắt có ghèn, chảy mũi, viêm phổi làm thú khó thở, viêm ruột gây tiêu chảy kèm theo niêm mạc ruột bị bong tróc và có khi có máu. Đôi khi có những mụn mủ trên bụng và mặt trong đùi (ở vùng da non). Sừng hóa ở gan bàn chân. Ở giai đoạn cuối thường có triệu chứng thần kinh,         co giật và liệt.

Chẩn đoán lâm sàng: Những triệu chứng trên chó bệnh có thể thay đổi nên việc chẩn đoán thường gặp khó khăn, nhưng thông thường các triệu chứng sau đây thường được ghi nhận:

  • Chảy nhiều dịch ở mũi và mắt có ghèn
  • Ói mửa và tiêu chảy có khi có máu
  • Chó thở khó và kèm theo ho
  • Rối loạn thần kinh
  • Sốt kéo dài
  • Thường xảy ra trên thú còn nhỏ.

Phân biệt với bệnh dại: Bệnh dại có triệu chứng thần kinh nhưng không kết hợp với triệu chứng tiêu hóa, hô hấp.

Phân biệt với bệnh do Parvovirus: Bệnh do Parvovirus gây viêm dạ dày ruột và xuất huyết, không có biểu hiện về hô hấp, thần kinh.

Điều trị:

Dùng kháng huyết thanh Homoserum nhưng phải điều trị sớm mới có hiệu quả. Liều: 5ml/kg. Lặp lại 3-4 ngày sau đó. Dùng một trong những loại kháng sinh sau đây để điều trị phụ nhiễm:

  • BIO-MARCOSONE: 1ml/7-10kg thể trọng, tiêm bắp thịt, ngày một lần, trong 3-4 ngày.
  • BIO-GENTA.AMOX: 1ml/7kg thể trọng, tiêm bắp thịt, ngày một lần, trong 3-4 ngày.
  • BIO-TYLOSIN-PC: lml/8-10kg thể trọng, tiêm bắp thịt, ngày một lần, trong 3-4 ngày.
  • BIO-D.O.C: lml/4-5kg thể trọng, tiêm bắp thịt, ngày một lần, trong 3-4 ngày.

Tăng cường sinh lực với BIO-B.COMPLEX  FORT: chó trên 10kg: lml/10-15kg thể trọng. Chó dưới 10kg, mèo: lml/7-10kg thể trọng, tiêm bắp thịt, ngày 1 lần trong 3-4 ngày.          .

Truyền dịch với Lactate Ringer’s: 50ml/kg thể trọng/24 giờ.

Giúp giảm ho, long đờm với BIO-BROMHEXINE liều dùng lml/10kg thể trọng, tiêm sâu vào bắp thịt, ngày một lần.

Phòng bệnh: Tạo miễn dịch thụ động bằng kháng huyết thanh Homoserum với liều 1ml/kg có hiệu lực trong 15 ngày. Có thể sử dụng một trong các loại vaccin sau đây để tiêm ngừa:

  • Tetradog: Phòng được các bệnh bao gồm bệnh Carré, bệnh viêm gan do Adenovirus, bệnh do Leptospira và bệnh do Parvovirus).
  • Hexadog: Phòng được các bệnh bao gồm bệnh Carré, 1 bệnh viêm gan do Adenovirus, bệnh do Parvovirus, bệnh do Leptospira và bệnh dại.

Mũi thứ 1 tiêm lúc 8 tuần tuổi với thuốc Tetrađog, mũi thứ 2 vào lúc 12 tuần tuổi với thuốc Hexadog. Tiêm nhắc lại hàng năm với thuốc Hexadog.

  • Eurican DHPPi2: Phòng được các bệnh bao gồm bệnh Carré, bệnh viêm gan do Adenovirus typ-2, bệnh cúm và bệnh do Parvovirus.
  • Eurican DHPPi2-L: Phòng được các bệnh bao gồm bệnh Carré, bệnh viêm gan do Adenovirus typ-2, bệnh cúm, bệnh do Parvovirus và bệnh do Leptospira.
  • Eurican DHPPi2-LR: Phòng được các bệnh bao gồm bệnh Carré, bệnh viêm gan do Adenovirus typ-2, bệnh cúm, bệnh do Parvovirus, bệnh do Leptospira và bệnh dại.

Mũi thứ 1 tiêm lúc chó được 7-8 tuần tuổi với thuốc Eurican DHPPi2-L, mũi thứ 2 tiêm vào lúc chó được 12-13 tuần tuổi với thuốc Eurican DHPPi2-LR. Tiêm nhắc lại hàng năm với thuốc Eurican DHPPi2-LR.

Ngoài ra vấn đề vệ sinh môi trường tốt, điều kiện nuôi dưỡng phù hợp sẽ giúp cho việc ngừa bệnh đạt hiệu quả hơn.

Bệnh do Parvovirus

Bệnh do Parvovirus gây ra viêm dạ dày-ruột cấp tính ở chó. Triệu chứng phổ biến nhất là ói mửa, giai đoạn đầu tiêu chảy phân cổ màu xám hoặc vàng, về sau có lẫn máu và có mùi hôi tanh, những trường hợp bệnh nặng có máu tươi, bệnh thường xảy ra ở chó con 2-3 tháng tuổi và gây chết rất nhanh ở chó con. Có khi bệnh kết hợp với bệnh ký sinh trùng hoặc bệnh Carré.

Phân biệt với bệnh Carré: ở bệnh Carré cũng có tiêu chảy, nhưng thường kèm theo viêm phổi, có thể có những mụn mũ ở dưới bụng, sừng hóa dưới gan bàn chân và có biểu hiện rối loạn thần kinh vận động.

Chẩn đoán: Để chẩn đoán người ta có thể sử dụng Test WITNESS parvo do công ty Agen sản xuất để chẩn đoán nhanh những chó nghi bệnh do Parvovirus bằng cách dùng tăm bông lấy mẫu phân trong hậu môn chó bệnh, sau đó cho vào dung dịch thuốc thử và lắc đều. Nhỏ hỗn hợp phân và thuốc thử lên kit, đọc kết quả dựa trên sự xuất hiện của các vạch màu hồng. Nếu có 2 vạch màu hồng là dương tính và chỉ có 1 vạch là âm tính.

Điều trị: Do thú bị viêm dạ dày-ruột nặng, tiêu chảy nhiều và ói mửa nên mất nước nhiều, vì thế phải cho thú nhịn ăn hoàn toàn trong 1-2 ngày và cấp dịch truyền để bù lượng nước đã bị mất. Dùng dung dịch BIO-GLUCOSE 5% để truyền vào tĩnh mạch với liều 25ml/kg thể trọng/24 giờ. Nếu không cấp được bằng đường tĩnh mạch thì tiêm dưới da chó và BIO-ELECTROJECT: 1ml/l-2kg thể trọng, tiêm chậm vào tĩnh mạch hoặc tiêm vào xoang bụng.

Ngoài ra phải dùng kháng sinh để phòng những vi trùng thứ phát, có thể dùng một trong những loại kháng sinh sau đây để tiêm cho chó: I

  • BIO-CODEXIN: lml/5kg thể trọng, tiêm sâu vào bắp thịt, ngày 1 lần trong 4-5 ngày.
  • BIO-GENTA.AMOX: lml/7kg thể trọng, têm bắp thịt, ngày một lẩn, trong 3-4 ngày.
  • BIO-TYLOSIN-PC: lml/8-10kg thể trọng, tiêm bắp thịt, ngày một lẩn, trong 3-4 ngày.
  • BIO-MARCOSONE: lml/7-10kg thể trọng, tiêm bắp thịt, ngày một lẩn, trong 3-4 ngày.
  • Cầm máu bằng BIO-VITAMIN K: 2-5ml/con/lần. Tiêm bắp 1 liều duy nhất.
  • Chống ói mửa với thuốc BIO-ATROPIN: lml/10-15kg thể trọng, tiêm dưới da. Nếu cần thiết tiêm lặp lại sau 6-8 giờ.

Chống loét niêm mạc dạ dày với Phospholugel hoặc Smecta 1-2 gói/con/ngày.

Thời gian điều trị từ 5-7 ngày. Trong thời gian điều trị chỉ nên cho thú ăn những thức ăn lỏng dễ tiêu hóa, đặc biệt trong thức ăn không nên có mỡ. Khi thú trở lại bình thường hết tiêu chảy mới cho ăn thức ăn bình thường.

Phòng ngừa: Tham khảo lịch tiêm vaccin đa giá như đã trình bày ở bệnh Carré.

Bệnh do Leptospira

Đây là bệnh do Leptospira gây ra, là bệnh truyền nhiễm chung giữa người và gia súc. Thú bệnh có thể có những biểu hiện lâm sàng dướii đây:

  • Thú bệnh có thể bị viêm kết mạc mắt, xuất huyết ở niêm mạc và da .
  • Ói ra máu
  • Tiêu chảy phân sậm màu
  • Viêm lở loét miệng
  • Thú thở ra có mùi hôi
  • Mất nước nhanh, nhiệt độ cơ thể giảm thấp hơn bình thường
  • Vàng da và niêm mạc
  • Nước tiểu sậm màu

Phải khám thú bệnh thật kỹ và ghi nhận các biểu hiện vừa nêu để phân biệt với bệnh Carré và bệnh do Parvovirus.

Điều trị: BIO-PENI-STREPTO: lml/7kg thể trọng, tiêm bắp ngày 1 lần trong 3-4 ngày.  .

Truyền dịch như đã trình bày ở bệnh Carré

  • BIO-HEPATOL+B12 INJ: lml/10-15kg thể trọng, tiêm bắp, ngày 1 lần trong 4-5 ngày.

Phòng bệnh: Chuột là loài vật mang trùng và bài thải mầm bệnh ra ngoài môi trường rồi truyền lây qua niêm mạc miệng, mắt, sinh dục. Vì thế phải diệt chuột và vệ sinh tốt sẽ giúp phòng được bệnh. Tiêm phòng bằng vaccin như đã trình bày ở trên.

Một số bệnh thường gặp khác

Bệnh giun tim ở chó (Heartworm Disease)

Chu kỳ đời sống của giun tim (Dirofilaria immitis) được bắt dầu khi một con muỗi hút máu một vật nuôi có chứa ấu trùng giun tim giai đoạn 1 (L1). Ấu trùng giai đoạn 1 không thể phát triển thành giun trưởng thành để gây bệnh ngoại trừ phải trải qua hai sự biến đổi bên trong cơ thể của con muỗi. Ấu trùng giai đoạn 1 cũng có thể vào được cơ thể chó con (ví dụ qua nhau thai), nhưng không thể phát triển thành giun trưởng thành được. Nó cần từ 2-2,5 tuần để phát triển thành ấu trùng lây nhiễm L3 ở trong cơ thể muỗi. Khi muỗi hút máu chó, một số những ấu trùng L3 đi vào vật chủ mới, ấu trùng L3 ở dưới da biến thành ấu trùng giai đoạn 4 trong vòng 9-12 ngày và trở thành ấu trùng giai đoạn 5. Giun non đi vào hệ mạch máu khoảng 100 ngày kể từ khi nhiễm vào cơ thể, chúng di hành đến động mạch ngoại vi thùy sau của phổi rồi đến tim. Giun tim trưởng thành cư trú ở tâm thất phải và động mạch phổi cần tối thiểu 5-6 tháng để con giun cái có mang và phóng thích ra ấu trùng.

Tuổi bị bệnh: Chó trên 6 tháng tuổi mới bị bệnh giun tim. Nhóm chó từ 4-8 năm tuổi bị bệnh giun tim với tỷ lệ cao nhất. Chó đực bị bệnh cao gấp 2-4 lần chó cái. Chó nuôi thả rong bị nguy cơ nhiễm cao hơn chó nuôi nhốt.

Triệu chứng: Thú có biểu hiện khó thở, phải ráng sức để thở, hơi thở ngắn, mệt mỏi, ngất, ho, giảm cân. Xét nghiệm máu phát hiện ấu trùng giun tim trong máu.

Để điều trị phải điều trị giun tim trưởng thành trước sau đó mới điều trị ấu trùng của giun tim.

(1) Điều trị giun tim trưởng thành
  • – Sử dụng Aspirin để cho uống 1-2 tuần trước khi dùng thuốc với liều 5-10mg/kg thể trọng/ngày.
  • – Cho chó ăn 30-60 phút trước khi dùng thuốc trị giun tim.
  • – Chỉ có một loại thuốc hiện nay được chấp thuận để điều trị giun tim trưởng thành có hiệu quả đó là Thiacetarsamide dung dịch 1% (10mg/ml) tiêm vào tĩnh mạch, liều dùng 2,2mg/kg (0,22ml/kg thể trọng) 2 lần một ngày trong vòng 2 ngày, khoảng cách gỉữa 2 lần tiêm từ 6-8 giờ.

Thuốc này khá độc và đôi khi gây ra một số biến chứng ngộ độc thuốc Thiacetarsamide (xảy ra từ 2-24% trên tổng số chó điều trị) gây biến chứng ở phổi và thận, biểu hiện chán ăn, vàng da, sốt, tiêu chảy, chết. Can thiệp bằng cách truyền dịch, tiêm Dimercaprol với liều 3mg/kg thể trọng, tiêm tĩnh mạch.

Ngoài ra cũng có thể gây biến chứng tắc nghẽn động mạch phổi, xảy ra 5-30 ngày sau khi diều trị. Biểu hiện lâm sàng là thú suy sụp nhanh, sốt, mạch nhanh, ho, shock và chết. Dùng Prednisone l-2mg/kg/ngày trong 3-7 ngày. Aspirin 5-10mg/kg/ngày, dùng 2-4 tuần. Những nghiên cứu mới đây cho thấy sử dụng Heparin với liều 200-400 đơn vị/kg cho kết quả tốt.

 (2) Điều trị ấu trùng giun tim:

4-6 tuần sau khi điều trị giun tim trưởng thành mới điều trị ấu trùng giun tim. Sử dụng một trong những loại thuốc sau đây cho hiệu quả tốt

  • Dithiazanine iodide: 7-11mg/kg thể trọng, trong 7-10 ngày.
  • Ivermectin: chỉ sử dụng một liều duy nhất 0,05mg/kg cho uống, 4 tuần sau khi điều trị giun trưởng thành (lưu ý không dùng Ivermectin cho nhóm chó Collie và chó lai Collie vì tính chất dễ bị phản ứng của giống chó này). Những nhóm chó khác, dùng 1ml Ivermectin (10mg/ml) hòa tan với 9 ml Propylene glycol rồi cho chó uống với liều 1ml/20kg thể trọng, cho uống vào buổi sáng.
  • Levamisole: 10-11mg/kg/ngày (sau khi cho ăn nhẹ vào buổi sáng), liên tục trong 7-14 ngày.
  • Fenthion: dung dịch 13,8% hoặc 20%. Bôi trên da. (mặc dù tiêm dưới da cũng có kết quả nhưng không khuyến cáo). Sử dụng 4-6 tuần sau khi diệt giun trưởng thành. Liều 15mg/kg, 1 tuần 1 lần. Trong 3 tuần.
Phòng ngừa giun tim:

Như phần trên đã trình bày, việc điều trị giun tim trưởng thành dễ gây biến chứng và có khi chết chó. Vì thế việc phòng ngừa bệnh giun tim là rất cần thiết. Hiện nay có 3 loại thuốc ngừa giun tim có hiệu quả là Diethycarbamazine, Ivermectin và Milbemycin oxime. Sử dụng cho chó lúc được 6 tháng tuổi.

  • BIVERMECTIN 0,1%: liều phòng 1ml/2,5-3kg thể trọng, tiêm dưới da, 2 tháng tiêm một lần.
  • Milbemycin oxime: 0,5mg/kg thể trọng, 1 tháng 1 lần, sử dụng được cho cả nhóm chó Collie.
  • Diethylcarbamazine: 2,5-3mg/kg thể trọng.

Ngoài ra phải diệt muỗi và vệ sinh môi trường tốt cũng hạn chế được sự lây nhiễm.

Chảy máu mũi (Chảy máu cam)

Chảy máu mũi ở chó là hiện tượng máu trong mũi chảy ra một cách thình lình và đôi khi xảy ra ồ ạt.

Nguyên nhân: Có thể do nhiều nguyên nhân gây ra như:

  • Do chấn thương ở vùng mũi.
  • Do bướu
  • Do Rickettsia
  • Hoặc do nhiễm nấm

Chẩn đoán: Chảy máu mũi thường do nhiều nguyên nhân, nên việc chẩn đoán đôi khi gặp nhiều khó khăn vì đòi hỏi phải có trang thiết bị như phải chụp X-quang xoang mũi, nội soi xoang mũi hoặc làm sinh thiết tế bào.

Chấn thương xoang mũi thường dễ phát hiện hơn vì thường đi kèm với những thương tích, ở bên ngoài. Những loại nấm thường bị nhiễm ở mũi chó là Cryptococcus, neoformans, Sapergilla fumigatis hoặc Penicillium. Nếu bị nhiễm nấm thì thú sẽ có cảm giác đau khi sờ nắn vào vùng mặt. Lổ mũi ngoài có thể bị loét và nhiễm trùng. Máu mũi chảy ra có lẫn với màng niêm. Mầm bệnh có thể tìm thấy trong đất do phân chim bồ câu tích tụ lâu ngày, rồi theo đường hô hấp vào cơ thể chó, mèo.

Điều trị: Nếu chảy máu nhiều thì phải chườm lạnh vùng mặt, mũi với nước đá. Lau sạch vùng mũi để chó dễ thở. Cầm máu bằng cách tiêm một trong những loại thuốc như Adrenoxyl, Dicynone hoặc Transamin: 1 ống/ngày.

Nếu do nấm thì dùng Ketoconazole điều trị kéo dài: liều dùng: 10-20mg/kg thể trọng/ngày. Cho uống đến khi hết bệnh (thuốc này cấm dùng trên thú có thai). Hoặc có thể sử dụng một trong các loại thuốc sau:

  • Enilconazole với liều 10mg/kg/12 giờ trong 7-10 ngày. Nhỏ vào mũi.
  • Ketoconazole 5-10mg/kg/12 giờ cho vào thức ăn trong vòng 1 tháng.
  • Hoặc dùng Thiabendazole: 10-20mg/kg/12 giờ.

Nếu do bướu thì cách điều trị có hiệu quả nhất là phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị. Trong trường hợp chảy máu không phải do những nguyên nhân vừa nêu trên thì chúng ta có thể nghi ngờ do Rickettsia, điều trị bằng cách dùng thuốc cầm máu như đã mô tả ở trên, đồng thời tiêm kháng sinh Tetracycline với liều 10mg/kg thể trọng, tiêm bắp, ngày 1 lần, liên tục từ 3-5 ngày.

Tích nước xoang bụng (trướng nước, báng nước)

Tích nước xoang bụng là sự tràn thanh dịch trong xoang bụng. Có nhiều nguyên nhân đưa đến tình trạng trướng nước xoang bụng như do bệnh tim, bệnh gan, thận, do nội ký sinh trùng hoặc do thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu protein.

Triệu chứng dễ thấy nhất là bụng phình to như bụng ếch, khó thở. Chó kém ăn, thể trạng gầy. Có thể là dịch trong suốt hoặc do suy tim thì dịch tràn thường có máu.

Điều trị: Nói chung tình trạng tích nước xoang bụng ở chó có thể do nhiều nguyên nhân gây nên, do đó khó chẩn đoán chính xác, nhất là những nguyên nhân do tim, gan, thận. Vì thế phải áp dụng một phát đồ điểu trị tổng hợp. Do dịch tràn làm căng phồng xoang bụng và ép lên cơ hoành, chèn ép phổi làm thú khó thở rất dễ làm thú ngạt thở và chết nhanh. Vì thế việc đầu tiên là phải chọc dò để thoát dịch, ngăn ngừa chó chết đột ngột.

Lưu ý không được xách ngược hai chân sau để dốc đầu chó xuống dưới, vì làm như thế càng làm cho chó khó thở. Để chó theo tư thế bình thường, dùng cồn sát trùng vùng giữa bụng (giữa hai hàng vú). Sử dụng loại kim bướm vô trùng đâm thẳng góc xuyên qua da ở vùng bụng sau ngay giữa đường trắng. Không được đâm kim quá sâu vì dễ làm tổn thương ruột hoặc bàng quang. Dùng ống tiêm loại 20 ml để rút dịch ra từ từ. Khi dịch đã đầy một ống tiêm, giữ kim tại chỗ, chỉ tháo ống tiêm ra và làm tiếp tục cho đến khi xoang bụng xẹp xuống. Tiếp tục thoát dịch một vài ngày sau đó.

Cấp thuốc lợi tiểu Furosemide hoặc Bumetanide: 4mg/kg thể trọng/ngày cho uống. Cấp thức ăn đủ chất đạm, đủ năng lượng, đầy đủ vitamin, giảm muối, cho thú nghỉ ngơi. Xổ giun cho chó đúng định kỳ.

Ngăn ngừa búi lông làm tắc đường tiêu hóa

Ở chó thường có hiện tượng rụng lông, sự rụng lông có thể do dinh dưỡng không đầy đủ, do rối loạn nội tiết tố, do bệnh ngoài da hoặc rụng lông theo mùa. Trong khi đó chó có bản tính hay liếm lông trên khắp cơ thể và những lông rụng sẽ dễ dàng dính chặt vào lưỡi rồi đi theo đường tiêu hóa. Do số lượng lông nhiều, dính vào nhau nên khó di chuyển trong ống tiêu hóa nên thường quyện lại thanh từng búi lông dễ gây tắc nghẽ đường ruột. Để ngăn ngừa tình trạng này, thức ăn của chó phải được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng, ngăn ngừa và điều trị kịp thời những bệnh ngoài da. Đặc biệt mỗi tháng phải cho chó uống một muỗng cà phê dầu ăn để cho các búi lông được di chuyển dễ dàng theo phân ra ngoài không gây tắc ruột.

CÁCH CHĂM SÓC ĐỂ CHÓ CƯNG ÍT BỆNH

Một con chó con nuôi ở trong nhà luôn được xem như là một món đồ chơi rất hấp dẫn với trẻ nhỏ, vì thế các em rất thích chơi đùa và ẳm chó con. Việc tiếp xúc của các em nhỏ với chó con nảy sinh 3 vấn đề mà chúng ta cần phải quan tâm:

(1) Tư thế ẳm chó con của các em nhỏ là nhồi ép rất mạnh vào bụng, từ đó sẽ làm chèn ép các nội tạng trong xoang bụng vốn rất mong manh nơi chó con sẽ dẫn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa, từ dó chó con rất dễ bị bệnh.

(2) Ở trên chó có một số loài giun sán có thể lây sang người, mà những loài giun sán này bị nhiễm vào chó con từ Tất sớm.

(3) Bản năng của chó con là thích cắn xé, vì thế có thể chúng cắn vào tay chân khi các em đưa tay vào miệng chó, điều này nguy hiểm khi chó chưa được tiêm ngừa.

Để ngăn ngừa tình trạng này, với chó còn nhỏ nên hạn chế việc chơi đùa và bồng ẳm của các em nhỏ. Phải xổ giun định kỳ cho chó mỗi năm từ 2-3 lần, lần đầu tiên nên cho chó con uống thuốc tẩy giun lúc được 1 tháng tuổi. Có thể dùng thuốc uống hoặc thuốc tiêm. Thuốc uống, có thể dùng loại thuốc sau đây:                       .

  • BIO-RANTEL: CHÓ: tẩy một liều duy nhất: 1viên/5kg thể trọng. Cho uống trực tiếp hoặc nghiền nhỏ rồi trộn vào thức ăn cho ăn.
  • Chó con từ 1-4 tháng tuổi: mỗi tháng tẩy một lần
  • Chó lớn mỗi 6 tháng tẩy một lần
  • Chó mang thai tẩy 2 tuần trước khi sinh.

Lưu ý: Không phối hợp với bất kỳ thuốc tẩy giun sán nào khác.

Ngoài ra để ngăn ngừa chó cắn trẻ em, người ta có thể dùng kềm cắt móng tay để bấm bỏ đầu nhọn của các răng nanh và phải cắt cho bằng phẳng. Nên cắt khi răng còn non, đừng để quá lớn mới cắt sẽ khó khăn hơn. Mặt khác móng chân của chó cũng phải được theo dõi để cắt ngắn thường xuyên, nếu để móng chân mọc quá dài, chó sẽ bị đau bàn chân và đi lại khó khăn. Trên những chó lông dài thỉnh thoảng phải cắt bớt lông vùng mắt, vùng chân và phải chải lông thường xuyên.

Như phần trên đã trình bày chó con rất dễ bị bệnh, nhất là sau những đợt phải vận chuyển chó đi xa. Cũng như giống chó Phú Quốc khi du khách mang chó từ đảo về đất liền thường khó nuôi. Không riêng gì chó Phú Quốc mà ngay cả những giống chó khác đều khó nuôi nhất là chó còn nhỏ. Chó con bị nhiễm giun sán cũng như những mầm bệnh khác rất sớm từ chó mẹ. Đây chính là nguy cơ tiềm ẩn và chúng sẽ phát bệnh khi cơ thể chó con bị suy yếu. Mặt khác, chó con rất dễ bị stress do thay đổi môi trường sống, thay đổi về cách nuôi thả sang nuôi nhốt, thay đổi về khí hậu, do vận chuyển đi xa, do thay đổi về thức ăn, cách tắm, thay đổi cách chăm sóc…

Những thay đổi đột ngột này là nguyên nhân làm cho cơ thể suy yếu, từ đó mầm bệnh dễ bộc phát. Để khắc phục những điều vừa nêu, chúng ta cần thực hiện những điều sau:

  • Tiêm ngừa các bệnh truyền nhiễm theo lịch như đã trình bày ở trên. Sau khi tiêm ngừa tắm cho chó từ 5-7 ngày. Sau khi vừa được tiêm ngừa không được vận chuyển chó đi xa, không được thiến, mổ.
  • Đừng tắm nhiều cho chó con vì chó con chịu lạnh kém. Nếu cẩn tắm thì phải tắm nhanh bằng nước ấm và sau khi tắm phải sấy khô lông ngay (không được đem phơi nắng chó con để khô lông). Phải dùng xà phòng và dầu tắm riêng cho loài chó, đừng sử dụng dầu tắm của người cho chó. Công ty BIO có sẵn các sản phẩm dầu tắm trị ve, rận, bọ chét rất có hiệu quả như BIO-SHAMPOO 1 care. Dầu tắm trị ghẻ và nấm da BIO-SHAMPOO 5 Derma. Ngoài ra còn có sữa tắm cao cấp, dưỡng da giúp lông siêu mượt như BIO-SHAMPOO 4 Jolie.
  • Phải biết phân biệt chó bệnh và chó khỏe để có hướng can thiệp kịp thời.
  • Đối với chó nhỏ nên xay nhuyễn thức ăn để thức ăn dễ tiêu hóa. Cho chó ăn đầy đủ và phải cân đối về các chất dinh dưỡng. Có nhiều người chủ đôi khi quá cưng chó mà chỉ cho ăn toàn chất đạm (thịt, cá) mà thiếu đi những chất khác như tinh bột, rau xanh cũng không tốt.
  • Đừng cho trẻ em ẳm bồng và nô đùa với chó con quá mức sẽ làm chó con mệt đưa đến giảm ăn và xáo trộn tiêu hóa.
  • Trước khi muốn vận chuyển chó đi xa nên cấp trước BIO-CEVIT 1-2 ngày để tăng sức đề kháng, giảm stress cho thú với liều 1ml/10kg thể trọng, tiêm bắp, ngày 1 lần.
  • Đối với chó Phú Quốc có nguồn gốc ở đảo, do được nuôi ở một môi trường tương đối thoáng thoáng hơn so với đất liền, đa số là nuôi thả, thức ăn quen thuộc với cá biển và có thể chưa được tiêm ngừa những bệnh truyền nhiễm (bệnh Carré, bệnh, do Parvovirus…). Vì thế khi muốn đem chó từ đảo về đất liền nếu khách du lịch đi chơi dài ngày thì tốt nhất là nhờ nhân viên thú y tiêm ngừa những bệnh truyền nhiễm cho chó tốì thiểu 10 ngày trước khi đem chó về và cũng phải cấp BIO-CEVIT trước khi vận chuyển như đã nói ở trên. Ngược lại nếu không kịp tiêm ngừa vaccin thì khi mang về nhớ cho chó ăn thức ăn gần giống với thức ăn trước đó để chó quen dần và trong vòng 7 ngày sau nếu chó vẫn bình thường, thì nên tiêm ngừa cho chó nếu đã đến tuổi tiêm ngừa. Không được nuôi nhốt liên tục mà thỉnh thoảng phải dẫn chó ra ngoài để cho chó vận động.

Sau cùng, người nuôi chó cần lưu ý là mới đây có thông tư số 48/2009 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn quy định người nuôi chó phải đến đăng ký chó nuôi với ủy ban nhân dân Phường-Xã, thị trấn để được cấp sổ quản lý chó bắt đầu từ ngày 19-9-2009. Ngoài ra khi đưa chó ra ngoài đường, phải tuân thủ theo quy định là phải có rọ mõm và có dây dẫn để an toàn cho người đi đường.

Kính chúc người chăn nuôi luôn hài lòng với “người bạn nhỏ” trung thành và thân thiện nhất của mình.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi ngay
Messenger
Zalo chát
Bản đồ