Bệnh bên trong ở chó và cách chăm sóc, điều trị

Từ “chăm sóc” dùng trong chương này hợp lý hơn từ “chữa trị”, bởi vì việc đều trị cho chó là công việc của bác sỹ thú y, và lời khuyên hay nhất có thể có được đối với người chủ đang lo lắng về căn bệnh cho con chó của mình là hãy thuật lại toàn bộ trường hợp chó bị bệnh ra sao cho vị thú y và tuân theo sự hướng dẫn của ông ta. Người ta nói rằng thường thường vị thú y được mời đến rất sớm dù trong bất cứ trường hợp nào, nhưng khi trả tiền phí tổn phục vụ và tiền thuốc men cho vị thú y thì rất chậm. Trong tài liệu này, chúng tôi đưa ra vài gợi ý cho các bạn trong lĩnh vực phòng chống bệnh tật là vấn đề thứ yếu vì nếu phương pháp phòng bệnh hữu hiệu thì bệnh không còn là vấn đề phải quan tâm nữa.

BỆNH SỐT HO Ở CHÓ

Bệnh sốt ho, vấn đề lo lắng xưa nay của người giữ chó và cũng là tai hoạ thật sự đối với loài chó, bệnh này đã có một thời gian dài ngự trị. So với cách đây vài năm khi mà “thắng được bệnh sốt ho ở chó” là một trong những lời khuyên tốt nhất khi bạn mua chó về nuôi, thì ngày nay trường hợp mắc bệnh sốt ho ở giống chó tốt và dược chăm sóc kỹ lưỡng là rất hiếm. Điểm khác nhau giữa trước kia và bây giờ là, ngày nay chúng ta có một phương tiện phòng bệnh hữu hiệu là huyết thanh, vắc xin và virút, chúng có thể được sử dụng để tiêm bệnh sốt ho vào cơ thể trước khi chúng xuất hiện. Có nhiều quan điểm khác nhau khi tìm ra trong số nhiều biện pháp nào là hữu hiệu nhất có thể dùng được và đối với từng lứa tuổi của chó, ta nên dùng biện pháp phòng bệnh nào thì thích hợp. Về việc chọn lựa biện pháp phòng bệnh, và kỹ thuật ứng dụng biện pháp ấy đối với chó, tôi khuyên các bạn cách tốt nhất là trao đổi với bác sĩ thú y và nên chấp nhận theo lời khuyên của ông ta. Hơn nữa, bất cứ ai yêu qúi chó của mình chắc hẳn sẽ miễn dịch cho chó rất dễ dàng.

Trong nhiều năm, hầu hết các vị thú y đều sử dụng phương pháp có tên gọi là “ba phát trúng” gồm huyết thanh vacxin và virút, cho chó con từ 3-4 tháng tuổi trong suốt 2 tuần lễ để miễn dịch lâu dài cho chó. Đối với việc miễn nhiễm tạm thời trong một năm, 1 số vị thú y chỉ sử dụng có vacxin thôi; và mỗi năm tiêm lại 1 lần theo yêu cầu của chủ chó; dù vậy khi chó đã bị sốt ho ngay năm đầu tiên sau khi mớisanh ra thì không cần phải tiêm vacxin hàng năm nữa. Đối với cả 2 phương pháp này, huyết thanh được sử dụng khoảng 1 tuần với điều kiện trong suốt thời gian gây miễn dịch (tạm thời hay dài hạn) đều phải cai sữa.

Đến năm 1950 thêm một số biện pháp được biết đến và đưa vào sử dụng tại các phòng thí nghiệm, người ta đã sản xuất được loại virus sống. Người ta cho rằng việc tiêm loại virus sống này vào cơ thể là rất nguy hiểm nếu như trước đó không tập cho chó quen với huyết thanh và vacxin (tức là loại virus đã chết). Thế rồi các nhà nghiên cứu bệnh sốt ho của chó đã sản xuất ra loại virus đã bị làm yếu đi hoặc giảm số virus bằng cách tiêm virus mạnh vào trong phôi trứng và những vật trung gian khác. Con virus đã bị yếu đi giờ dây được thường xuyên sử dụng cho việc miễn nhiễm bệnh ho lâu dài theo kiểu “Một phát trúng” cho những con chó mới sinh độ 7 tuần.

Ngày nay một số nhà nghiên cứu tin rằng việc miễn nhiễm tạm thời do chó mẹ truyền vào chó con tuỳ thuộc vào khả năng miễn nhiễm của chó mẹ. Nếu chó mẹ không có khả năng miễn nhiễm cao thì chó con cũng vậy; nếu chó mẹ được miễn nhiễm trong khoảng 12 tuần tuổi hoặc lâu hơn. Bằng cách kiểm tra sớm độ miễn dịch của chó mẹ lúc mang thai, các nhà nghiên cứu tin rằng họ có khả năng xác định được độ tuổi thích hợp cho việc tiêm chích vào chó con.

Bác sĩ thú y là người có đủ trình độ chuyên môn cao để xác định phương pháp miễn nhiễm bệnh sốt ho của chó và độ tuổi cần được tiêm ngừa.

Bệnh sốt ho ở chó là loại bệnh cấp tính (acute), dễ lây (highly contagious), gây sốt do một loại vi khuẩn qua lọc. Nó có đặc điểm là làm viêm chảy toàn bộ màng nhầy của cơ thể thường xuyên đi kèm với những triệu chứng bệnh thần kinh và gây nổi nhọt trên da. Tương ứng với loại bệnh này là bệnh cúm ở người, mặc dù không đồng nhất với bệnh sốt ho, nhưng cả hai bệnh này có nhiều điểm tương đồng.

Bệnh sốt ho ở chó là một chứng bệnh nghiêm trọng và phức tạp đến nỗi yêu cầu phải có sự quan tâm của những người chuyên môn; khi chó bị nghi ngờ là có bệnh, nên hỏi ý kiến bác sĩ thú y ngay. Mục đích của việc hội ý về căn bệnh này là để có thể khái quát và biết cách nhận ra căn bệnh này hơn là chỉ đề nghị thú y cho thuốc và chữa trị.

Bệnh sốt ho của chó xảy ra ở mọi nước, mọi vùng và mọi mùa trong năm, nhưng đặc biệt nó phát triển mạnh nhất là trong suốt những tháng mùa đông và vào thời tiết lạnh, ẩm ướt của những ngày đầu xuân và cuối thu. Không có giống chó nào được miễn nhiễm cả. Những con chó có thể lực kém, quen được nuông chiều, cho ăn nhiều nhưng lại ít được luyện tập và những chó thường bị nhốt trong chuồng quá nóng lại kín gió sẽ dễ bị nhiễm bệnh hơn và sẽ chịu ảnh hưởng của những căn bệnh đó cao hơn so với những con khoẻ mạnh, được cho ăn uống đúng mứcvà sống trong môi trường tự nhiên hơn. Những tác hại do sự suy nhược của cơ thể làm giảm sức đề kháng của chó, chẳng hạn như bệnh còi xương, sự tiến công của kí sinh và những chỗ thiếu vệ sinh và nhất là do chế độ ăn uốngkhông đầy đủ và thiếu cân đối, là những nhân tố dần tới bệnh sốt ho ở chó.

Người ta cho biết rằng chó con ở độ tuổi từ 10 ngày đến 2 tuần đều có khả năng mắc bệnh sốt ho thật sự, và những con chó rất già thì lại hiếm khi mắc bệnh. Nạn nhân thường nhất của bệnh sốt ho là những chó ở độ tuổi từ hai tháng (sau khi cai sữa) và độ tuổi trưởng thành hoàn toàn vào khoảng 18 tháng. Thời kỳ mọc răng từ 4 đến 6 tháng tuổi có khả năng nhiễm bệnh rất cao. Người ta cho rằng có thể tạm thời phòng ngừa bệnh sốt ho cho bầy chó đang bú sữa qua sữa của chó mẹ.

Vào năm 1905, lần đầu tiên chứng bệnh trên đã được Carré giải thích và sau cùng đã được Laidlaw và Duncan xác minh lại công trình nghiên cứu bệnh sốt ho của chó từ năm 1926 đến 1928, cho rằng tác nhân gây bệnh sốt ho ở chó chủ yếu là do một loại virus qua lọc..,. Triệu chứng lâm sàng của bệnh sốt này được chia làm hai phần: chủ yếu bởi loại virus carré qua lọc và thứ yếu bởi sự xâm nhập của các tổ chức vi khuẩn, loại này thường gây ra những tình huống nghiêm trọng đi kèm theo bệnh. Nếu có thể ngăn chặn sự tiến công của vi khuẩn thứ yếu thì chứng bệnh sốt ho không phức tạp lắm do virus carré ít khi nào gây ra cơn sốt kèm theo các tình trạng khó chịu khác. Căn bệnh chính yếu này chỉ thuần là dọn đường cho cuộc xâm nhập thứ yếu do đám vi khuẩn tàn phá cơ thể và tất cả hai loại này dẫn đến chó chết.

Thường người ta không thể xác định được nguồn gốc của sự lây lan một khi bệnh sốt ho đã bộc phát, song họ biêt rõ rằng sự lây nhiễm có thể lan truyền từ những con chó bị nhiễm bệnh do sự tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp. Căn bệnh này đặc biệt dễ tây lan trong những giai đoạn đầu trước khi phát hiện ra những triệu chứng lâm sàng. Loại virus của căn bệnh này rất dễ bị tiêu diệt bởi nhiệt độ cao hoặc các loại thuốc sát trùng thông dụng trong vài giờ, nhưng nó có thể chịu dựng được ở nhiệt độ thấp trong nhiều ngày, và chúng có thể tồn tại hàng tháng khi bị dông lạnh.

Thời kỳ ủ bệnh (thường giữa giai đoạn bắt đầu lây nhiễm đến giai đoạn có những triệu chứng bệnh đầu tiên) luôn thay đổi. Có người cho rằng thời kỳ này có khi chỉ kéo dài trong 3 ngày hoặc tâu hơn là 2 tuần. Giai đoạn này tính trung bình là kéo dài một tuần lề, song có những trường hợp cực kỳ trầm trọng dây dưa đến 12 tháng. Hầu như là qui luật, những triệu chứng đầu tiên của bệnh sốt ho khá nhẹ nhàng cho nên ít ai để ý tới, chỉ có những người tinh tường mới nhận ra. Những triệu chứng đầu tiên này có thể là nhiệt độ tăng cao, chảy nước mắt mũi, nước mắt, ăn kém ngon, ho khan, cảm thấy uể oải. Khoảng 1 tuần sau, các triệu chứng càng rõ rệt, dịch nhầy và ghèn tiết ra từ mắt, nước mũi xanh, và các biến chứng có tính chất khá trầm trọng như viêm phế quản, xuất huyết ở dạ dày, ruột non, rối loạn thần kinh và dây cột sống, những biến chứng này có khả năng gây chứng co giật. Trong những thời kỳ đầu của bệnh sốt ho nhiệt độ có thể đột ngột tăng từ 101° Farenheit (bình thường) lên 103°. Run lập cập, mũi khô, kho khan, khát nước dữ dội, mắt lờ đờ, biếng ăn, thèm ngủ, đó là các triệu chứng tiếp theo. Kế đến là tiêu chảy (thường có chút máu hoặc toàn bộ là máu), viêm phổi, chứng co giật, bại liệt, múa giật (trạng thái co quắp). Có thể dẫn đến viêm màng mắt; và sự viêm loét hoặc rnờ đục giác mạc có thể gây mù hoàn toàn. Những giai đoạn sau đó cơ thể gần như kiệt quệ và sụt cân khủng khiếp.

Bạn có thể nhận ra tất cả những triệu chứng này, hoặc chỉ nhận ra một vài chi tiết liên quan. Người ta cho rằng nhiều con chó đã trải qua căn bệnh sốt ho nhẹ nhàng đến nổi chủ của nó không biết được. Bởi vì bản chất của căn bệnh này là hay thay đổi và khó nhận ra nó có nhiều điểm rất giống những căn bệnh viêm chảy, nhất là trong những thời kỳ đầu, do đó mà ta khó chẩn đoán dược bệnh sốt ho.

Những chó con khi mắc chứng bệnh này, thường có những triệu chứng như thân nhiệt tăng cao, run lẩy bẩy, hắt xì hơi, biếng ăn, chảy nước mắt , mũi, tiêu chảy (có thể có tất cả hoặc chỉ một vài biểu hiện trong số những triệu chứng này).

Có ít thuốc đặc trị cho chó trong thời kỳ khỏi bệnh. Phần lớn cách chữa trị là cố làm giảm nhẹ các triệu chứng. Không có thuốc nào dùng cho thời kỳ này lại có tác dụng đặc biệt đối với bệnh. Bệnh ho sốt có tiến trinh nhất định dù cho bạn có cố công chữa trị thì cũng vậy.

Loại huyết thanh tương ứng để trị bệnh sốt ho thường được các vị thú y tiêm dưới da hoặc trong tĩnh mạch thường có tác dụng làm giảm mức trầm trọng của căn bệnh. Vị thú y có thể tiếp tục điều trị chứng viêm phổi đó bằng thuốc pênicilin hoặc các loại thuốc sulfamit, hoặc giảm bớt sự nhiễm bệnh đường ruột bằng thuốc lầy. Tốt nhất là để chó tự vượt qua bệnh, cho nó chỗ ở thích hợp và chăm sóc đầy đủ. Sau cùng, là mang đến cho bác sĩ thú y.

Một khi chó bị bệnh sốt ho, bạn nên dành cho chó chỗ ở sạch sẽ, khô ráo, ấm áp chứ đừng nóng và thoáng khí. Chó cần được cho ăn đúng mức gồm những thức ăn dễ tiêu – như sữa, trứng luộc, phó mát, thịt nạc tán nhuyễn. Khi chó bị bệnh đừng để trẻ em hoặc chó khác đến quấy rầy nó. Nước mắt và nước mũi nên được chùi sạch. Có thể rửa mắt bằng dung dịch axit boric, khó chịu ở mũi có thể trị bằng cách bôi những chất mỡ như pêtrolatun. Không nên để chó nơi ẩm ướt hoặc lạnh, và thuốc uống phải đúng theo hướng dẫn, không được làm sai.

Khi có những dấu hiệu hồi phục, không nên cho chó ăn quá nhiều thức ăn trong một bữa ăn, mà hãy cho chó ăn nhiều bữa. Đối với chó đang chữa bệnh chỉ cho tập luyện vừa phải cho tới khi khỏi bệnh.

Khi ngăn chặn bệnh sốt cao, con vật nhiễm bệnh dứt khoát phải được nhốt cách ly với những con chó khác, nếu không chúng sẽ lây nhiễm lẫn nhau. Sau khi hết cơn bệnh dù kết thúc trong vui vẻ hay chết chóc, ta vẫn phải rửa sạch tẩy uế toàn bộ những đồ đạt nơi con vật đã ở. Lưu ý, dù con vật đã chấm dứt nhưng mầm bệnh vẫn tồn tại khoảng 4 tuần và sẽ lây nhiễm qua con khác nếu chúng không được cách ly.

BỆNH MÚA GIẬT

Di chứng thường xuyên của bệnh sốt ho là chứng múa giật, bệnh này thể hiện dưới dạng các cơ bắp thường xuyên bị co rúm. Hầu như không có phương thuốc nào chữa được. Chứng bệnh này không làm suy yếu khả năng sinh sản của giống chó tốt. Việc sanh con sẽ giảm bớt chứng múa giật ở chó mẹ. Chứng múa giật thường được coi như tình trạng chó thiếu sức khoẻ. Tình trạng này thường thường càng lúc càng xấu đi.

BỆNH KINH PHONG

Chứng co giật của chó cái xảy ra khi, trong khi, hoặc ngay sau khi sanh con được gọi là chứng kinh phong. Nếu chó mẹ được cho ăn đầy đủ canxi và vitamin D trong thời kỳ mang thai sẽ tránh được bệnh kinh phong. Triệu chứng bệnh này thay đổi tuỳ theo mức độ trầm trọng của căn bệnh từ những biểu hiện bồn chồn khó chịu và co giật nhẹ đến những cơn nguy kịch có thể kết thúc trong hôn mê hoặc tử vong.

Những nhu cầu về canxi trong cơ thể của bầy chó con thường làm suy sụp nguồn canxi trong cơ thể chó mẹ.

Bệnh kinh phong có thể đều trị bằng cách tiêm gluconate canxi dưới da. Có thể ngăn chặn bệnh tái phát bằng cách bổ sung vào khẩu phần ăn của chó 1 lượng canxi có thể dùng được và vitamin D.

BỆNH CÒI XƯƠNG

Khi xương chó mất khả năng canxi hoá thường được gọi là bệnh còi xương. Những chó con khoẻ mạnh thường bị chết hoặc còi cọc vì bệnh này hơn tất cả các bệnh khác. Nó thực chất là bệnh ở chó con, nhưng những dị tật ở xương do bệnh gây ra sẽ kéo dài suốt đời của nó.

Triệu chứng bệnh còi xương bao gồm trạng thái hôn mê, cổ bị cong, lưng còng, khớp xương bị méo mó hoặc nổi u, chân cong, các cơ bắp nhão đi. Những biến đổi đặc trưng cho chứng mất khả năng tự canxi hoá ở chó con thể hiện rõ ở tình trạng xương cẳng chân mọc dài ra, các khớp sụn ở xương sườn lòi ra. Ở giai đoạn cao hơn của bệnh, toàn bộ xương trở nên mềm đi, dễ méo mó và dễ gãy hay răng mọc chậm.

Bệnh còi xương là hậu quả của việc thiếu chất vôi (canxi), phốt pho và vitamin D. Có thể ngừa trước bệnh này bằng cách cung cấp vào khẩu phần ăn của chó đầy đủ những chất kể trên. Nếu bệnh chưa đến thời kỳ trầm trọng, có thể chữa trị bằng cách trên; tuy vậy, những biến dạng xương do bệnh gây ra khó sửa chữa được. Đối với những con chó được nuôi trong nhà, tức là không được tắm nắng mặt trời hoặc nếu có cũng chỉ là ánh sáng mặt trời xuyên qua cửa kính, khi đó nhu cầu cung cấp vitamin D nhân tạo càng cao hơn. (Có thể cho chúng thật nhiều vitamin D, song trường hợp này rất hiếm xảy ra trừ phi ta có mục đích rõ ràng).

Những chó vốn bệnh còi xương lúc nhỏ nhưng khi lớn lên đã được chữa khỏi hoàn toàn có thể dược nuôi để gây giống, ta không sợ chúng sẽ truyền lại cho con cái những khuyết tật từ chúng gây ra gây ra. Nhưng tình trạng mất cân đối hoặc thiếu chất trong khẩu phân ăn vốn gây ra bệnh còi xương ở chó mẹ có thể ảnh hưởng đến con cái, trường hợp này thường là do căn bệnh tái phát trở lại chứ không phải di truyền.

Chó trưởng thành thường có nhu cầu về canxi, phốt pho à vitamin D ít hơn so với chó mới sanh hoặc chó con; song chứng nhuyễn xương (tức bệnh còi xương) ở giai đoạn sau, thường xảy ra ở những chó trưởng thành là do hậu quả của bệnh suy dinh dưỡng lúc chó còn nhỏ. Trong những trường hợp như thế, xương mềm sẽ dẫn đến tật què quặt hoặc biến dạng.

Việc chữa trị cũng tương tự như khi chữa trị bằng chứng còi xương của chó lúc nhỏ, tức là bổ sung canxi, phốt pho và vitamin D vào khẩu phần ăn. Nhất là khi chó mang thai hoặc đang trong thời kỳ cho con bú, nên cung cấp cho nó thật nhiều những chất trên, vừa để bồi dưỡng cho chó vừa để cung cấp đủ chất để tạo nên một bộ xương hoàn chỉnh cho bào thai và cho sự sinh trưởng của chó con.

BỆNH LƯỠI ĐEN (Black tongue)

Bệnh lưỡi đen (bệnh này tương tự như chứng thiếu niacin ở người) ít xảy ra ở những con chó được nuôi nấng đầy đủ. Trong những năm qua, nó là mối đe dọa đối với chó; không ai biết dược nguyên do và cách chữa trị căn bệnh này. Giờ đây, cần bệnh được biết là do thiếu axit nicôtin (còn gọi là vitamin B2 trước đây nó có tên là vitamin G). Bệnh lưỡi đen có thể xảy ra trong một khoảng thời gian khá dài. Bệnh bắt đầu bằng chứng hôn mê, bỏ ăn những thức ăn vốn dùng hàng ngày, táo bón, ói từng cơn, đặc biệt là miệng có mùi hôi. Khi chứng bệnh phát triển hơn, màng nhầy ở miệng, mắt, lưỡi hoá đỏ và viêm tấy lên và có những vết thâm tím ít nhiều, nhất là ở vùng ngoài của lưỡi, môi nổi mụn nhọt có mủ loét và những lớp da khô tróc hai bên má. chứng táo bón có khả năng dẫn đến tình trạng trầm trọng hơn là tiêu chảy. Bệnh lưỡi đen là chứng bệnh âm ỉ, nó tiến triển từ từ từng thời kỳ một. Bệnh này ít xảy ra trừ khi chủ nó quá cẩu thả, ít hiểu biết và nhất là hà tiện chỉ cho nó ăn độc nhất các thứ bột ngô, thịt muối đậu bo, khoai tây ngọt, và các thức ăn thường gây ra bệnh thiếu niacin ở người. Bệnh lưỡi đen không lây lan, mặc dù sự thiếu chất này cũng có thể gây bệnh tương tự đối với những con chó khác cùng chuồng với nó.

Không có phương thuốc nào chữa trị chứng bệnh này được, chỉ có cách duy nhất là thay đổi chế độ ăn uống bằng cách cho chó ăn những thức ăn có chứa nhiều hợp chất vitamin B, gồm axit nicotin; như thịt bò, thịt cừu, thịt ngựa, men bia, mầm lúa mạch, sữa, trứng, và nhất là gan tươi. Còn việc chữa trị khẩn cấp ta có thể tiêm axit nicotỉc dưới da. Chữa trị bệnh ở miệng theo phương cách dân gian như rửa sạch, sát trùng cũng dùng được, mặc dù những cách này không có tác dụng gì nếu ta không sửa đổi chế độ ăn uống của chó.

BỆNH LEPTOSPIRA HAY BỆNH SỐT RÉT Ở CHÓ

Bệnh Leptospira còn được gọi là bệnh sốt ở chó, có những bệnh sốt vàng da lây lan ở người. Không nên lẫn lộn bệnh này với chứng vàng da không lây ở chó vì đó chỉ là sự tắt nghẽn ống mật dẫn đến một số rối loạn gan và dạ dày. Tuy nhiên bệnh Leptospira tương đối ít xảy ra, nhưng nếu xảy ra thì sẽ trầm trọng và lan rộng ra.

Bệnh này gây ra do một trong 2 loại khoẩn xoắn là Leptospira canicola và Leptospira icterohenorrhagiae, Các tổ chức gây bệnh này thường tìm thấy ở trong phân hoặc nước tiểu của chuột nhiễm bệnh, bệnh truyền sang cho chó do ăn nhầm thức ăn bị các chú gặm nhấm này làm ô uế. Vì thế, đối với những nhà có nhiều chuột, tốt nhất là đựng thức ăn của chó vào những vật dụng kim loại có nắp đậy để chuột không thể tấn công vào dược. Và trường hợp này cũng có thể xảy ra đối với chó (tức là chó bị bệnh sẽ truyền sang cho chó khoẻ). Và người cũng vậy. Song trường hợp này rất hạn hữu.

Triệu chứng bệnh Leptospira gồm thân nhiệt thay dổi, nôn mửa, bỏ ăn, viêm dạ dày, ruột, tiêu chảy, da vàng, và cơ thể suy nhược. Việc phân tích máu và nước tiểu sẽ có ích cho việc chẩn đoán bệnh. Đây là chứng bệnh cần đưa chó đến bác sĩ thú y ngay, một khi nghi ngờ chó có bệnh.

Việc chản đoán tiến triển bệnh không cần thiết nhất là khi bệnh đã qua giai đoạn đầu. Nếu phát hiện bệnh khi mới phát bệnh, có thể điều trị bằng thuốc penicilin sẽ có kết quả tốt, hoặc dùng huyết thanh và vacxin chống Leptospira cũng có hiệu quả cao. Những biện pháp tích cực phòng bệnh gồm diệt chuột ở những vùng bệnh đang hoành hành, rửa sạch và sát trùng các vật xung quanh nơi nhốt chó bệnh.

BỆNH VIÊM GAN TRUYỀN NHIỄM

Đây là chứng bệnh virút gây viêm nhiễm ở gan. Dĩ nhiên không phải do cùng loại virút gây viêm gan ở người. Triệu chứng này bao gồm: khát nước bất thường, bỏ ăn, nôn mửa, tiêu chảy đau nhức khiến cho chó rên rỉ, và lên cơn sốt. Khi chó mắc bệnh thường tìm cách lẫn trốn.

Bệnh này tiến triển nhanh và thưởng gây tử vong. Khi chó khỏi chứng bệnh này thường vẫn còn virút trong phân một thời gian dài, do đó lây lan sang những con khác trong những tháng sau đó.

Dùng huyết thanh hoặc vacxin có thể tránh khỏi bẹnh. Sự kết hợp hai loại này ngày nay được sử dụng cho cả 2 thứ bệnh là bệnh sốt ho và viêm gan.

CHỨNG BỆNH QUẶN VÀ LÔNG QUỚC

Khi lông mi lộn ngược, nếu lộn vào, gọi là chứng lông quặn, nếu công ra, gọi là lông quớc. Cả 2 loại này dường như xảy ra đối với một số giòng chó và được xếp vào bệnh di truyền. Cả 2 trường hợp có thể được chữa trị bằng phẫu thuật. Có thể phẫu thuật mà không để lại vết thẹo nào. Cần phải nhận thức được mỗi khuyết điểm ở chó một khi ta nuôi chúng với mục đích truyền giống.

BỆNH VIÊM MÀNG KẾT

Một sỏ chất kích thích, những tổn thương và các bệnh lây nhiễm, và một số gây sốt như bệnh sốt ho, đều dẫn đến chứng bệnh viêm màng kết, đó là chứng viêm tấy những màng quanh mi mắt chó. Thoạt tiên màng kết hơi đỏ lên và chảy nước mắt. Khi bệnh nặng hơn, màng kết trở nên viêm tấy lên, màu mắt tối hơn. Nưóc tiết ra thay đổi độ đặc và màu sắc gồm nhầy lẫn mủ và có màu vàng. Mi mắt khép dính lại và sau đó nổi hột.

Khi mắt bị nhiễm bệnh trong một thời gian dài bệnh có thể ảnh hưởng đến giác mạc. Mủ phát triển cuối cùng thâm nhập vào nhãn cầu. Đến giai đoạn này, tình hình trở nên trầm trọng đau buốt, và xấu hơn là dẫn đến mù hoàn toàn.

Việc chẩn bệnh tại nhà, đối với người chủ chó có trình độ chăm sóc chuyên môn, gồm việc thường xuyên rửa mắt gồm dung dịch axit boric 2% và bôi trong các loại thuốc mỡ có kháng sinh dùng cho mắt.

Nếu có gì xảy ra chomắt chó, cách duy nhất là đến những người chuyên môn để giúp đỡ hoặc chỉ dẫn.

BỆNH DẠI

Bệnh gây ra do vi rút, có thể lây truyền đối với tất cả những dộng vật có máu nóng, và có lẽ chó là kẻ số một chuyên gieo rắc chứng bệnh này. Tuy nhiên chứng bệnh bộc phát từ những động vật dại sói, sói đồng cỏ, hoặc cáo, những con này cắn vào chó, chó lại cắn người hoặc cắn những con chó khác hay các động vật khác.

Virút, tìm thấy trong nước bọt của con vật bị nhiễm bệnh dại, thường xâm nhập vào cơ thể qua các vết xước ở da. Việc này thường bắt nguồn từ việc da bị cắn hoặc bị xước và con vật dại liếm vào vết thương đó. Về mặt lâm sàng, bệnh bộc phát dưới 2 dạng. Một dạng có tên là “loại chỉ” và loại kia là “loại trầm”. Cả 2 loại đều do một giống virút gây ra. Bệnh này hoành hành một cách đối với tính tình của chó. Một con chó già hiền lành có thể đột ngột hung dữ hơn; hoặc ngược lại cũng có, tức là chó hung dữ bướng bỉnh bỗng trở nên hiền lành và dễ dạy.Thoạt nhiên chó mắc bệnh thường đến gần chủ, tật ăn uống cũng thay dổi đột ngột, chó trở nên tham ăn và ăn bất cứ thứ gì: đá, những mẩu gồ, thậm chí là kim loại nữa. Kế đó là tật đi lang thang, chó dường như muốn đi xa khỏi chủ của nó càng nhiều càng tốt.

Ở tất cả những vật mắc bệnh dại có khuynh hướng tự vệ rất cao. Hay nói cụ thể hơn là chó thường căn, mèo thường cười tru tréo và cào cấu, ngựa hay cắn hoặc đá, bò thường tấn công bất ngờ vật gì di động được.

Ta sẽ nhận thấy rõ ràng rằng nếu chó cứ muốn cắn do có bệnh dại, thì xuất hiện triệu chứng lâm sàng trong suốt thời gian gian ấy, nếu không, ta thả nó ra và “không có gì cả”.

Khi một con vật bị nhiễm bệnh dại, nó không thể nuốt thức ăn được bởi vì các cơ nuốt thường bị tê liệt. Và khi khát nước dữ dội, nó thường cố nuốt nước hoặc bất cứ chất nước nào mà nó có thể tìm được. Do hai hàm răng nhai liên tục nên nước bọt tụ lại và sủi bọt, mà ta thường gọi là sủi bọt mép.Một trong những dấu hiệu đầu tiên của chứng bệnh dại ở chó là chứng hạ hàm dưới. Dấu hiệu này thuộc “loại trầm”. Con vật có cái nhìn “xa xăm”,  tiếng kêu và tiếng sủa bị lạc giọng. Phát hiện ở triệu chứng này, người chủ thường mang chó đi chữa trị và cho răng chó bị mắc xương trong cổ họng. Hai chân sau, và dần dần cả toàn bộ phận sau, cuối cùng bị tê liệt và dẫn đên tử vong.

Nhiều nước trong cộng đồng Anh đã ra đạo luật bắt tất cả chó phải tiêm vắc xin ngừa bệnh dại. Bản thân tiến hành đạo luật này cũng phải mất một thời gian mới có thể trừ tiệt được chứng bệnh dại nói trên. Một số người thắc mắc tại sao phải nhốt chó vào chuồng khi nó chỉ mới “táp” vào ai đó và chỉ làm rách da thôi – Nếu chỉ làm như thế, họ không thể nào hiểu được.

Việc tiêm ngừa có tác dụng gì. Theo thống kê cho thấy việc tiêm vãcxin ngừa bệnh có tác dụng 88% trong các trường hợp. Các nhà chuyên trách về vấn đề sức khoẻ thì muốn có 100% hiệu lực kia. Vì thế mới nhổ sạch nguồn gốc lo lắng trong đầu họ. Bởi vì việc vắc xin phòng bệnh không có hiệu lực 100% ta không nên dựa vào nó mà mặc hên xui may rủi. Vì thế con vật được nhốt kín và được theo dõi hàng ngày dưới con mắt của nhà nghề của một chuyên gia quan sát, thường việc theo dõi kéo dài 2 tuần. Ta sẽ nhận thấy rõ ràng rằng nếu chó cứ muốn cắn muốn do bệnh dại, thì xuất hiện triệu chứng lâm sàng trong suốt thời gian ấy, nếu không, ta thả nó ra và “không có gì cả”.

Việc cắt buồng trứng ở chó cái

Vấn đề phẩu thuật cắt buồng trứng ở chó cái là một vần đề tranh luận khá sôi nổi. Vì việc phẩu thuật này có những mặt tốt lẫn mặt xấu của nó. Nếu muốn phẩu thuật cắt buồng trứng ở chó cái, con chó ấy phải từ 6 đến 8 tháng tuổi, ở tuổi này, chó đã khá lớn, các tuyến nội tiết đã cân bằng và các cơ quan sinh dục cũng đã phát triển. Nếu tiến hành mổ lúc chó mới 3,4 tháng tuổi thì có nhiều vấn đề đối với hệ bài tiết của chó. Một số ít trường hợp khác, người ta nhận thấy các cơ thắt của bọng đái mất khả năng. Nhưng trường hợp này có thể được chữa trị bằng cách tiêm vào lưng một lượng hóc môn stibetrol.

Có nhiều ý nghĩ sai lầm về hậu quả sau việc cắt bỏ buồng trứng chó cái. Một số người cho rằng việc cắt bỏ buồng trứng sẽ làm thay đổi tính nết của chó, rằng một con chó hiền lành bỗng trở nên hung tợn, và khá lạnh lùng là một con chó vốn hung tợn bổng trở nên dễ bảo.

Một số người nuôi chó cho rằng khi chó cắt buồng trứng sẽ trở nên mập mạp, lười biếng và hay ngủ. Theo những tài liệu thống kê về hậu quả sau khi tiến hành cắt buồng trứng cho thấy là những việc trên không đúng.Thật là sai sót khi phải đổ lỗi cho việc phẫu thuật cắt buồng trứng trong khi chính người chủ chó có lỗi – đó là lỗi đã cho chó ăn quá nhiều.

Thiến chó

Thiến chó có nghĩa là cắt bỏ hoàn toàn tinh hoàn của chó. Thông thường thì việc thiến chó là một vấn đề rất hạn hữu. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp cần phải thiến. Việc thiến chó có thể trở nên cần thiết nhằm giải quyết một số điều kiện bệnh lý nhất định chẳng hạn như khối u (bướu), viêm tuyến tiền liệt kinh niên và những bệnh thuộc vê phần đáy chậu khác. Do mất giới tính nên chó sẽ tiết mồ hôi bất chợt.

Cũng cần nhớ rằng đối với chó cái cắt bỏ buồng trứng cần phải xích hoặc nhốt cẩn thận.

CÁC TUYẾN HẬU MÔN

Ở hai bên hậu môn của chó có một tuyến hậu môn tiết ra chất nhờn giúp cho chúng bài tiết dễ dàng hơn. Nhưng tuyến này thường hay bị nghẹt và tích tụ chất bã hôi hám. Sự tích tụ ấy suy cho cùng, không phải là một căn bệnh chừng nào nó gây nên nhiễm trùng và mưng mủ. Hầu như tất cả chó thường mắc triệu chứng này và dù không chăm sóc mấy chúng cũng không hề mang hậu quả gì nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu chó được chăm sóc kỹ lưỡng hơn chúng sẽ trở nên phấn khích, mắt sáng lông mọc dần một cách mượt mà hơn. Nếu những chất bẩn ấy thải ra ngoài hậu môn.

Muốn giúp một con chó bài tiết được những chất bẩn ấy ta nên cầm tay nó bằng tay trái, ôm ngang vùng chân của nó bằng ngón cái và ngón trỏ của bàn tay phải rồi ấn mạnh vào vùng quanh hậu môn bằng các ngón tay. Làm như vậy chó có thể bị đau trong giây lát và thường đờ ra, song không có gì là đáng ngại. Một thứ chất bã đặc quánh có mùi hôi thối sẽ được hậu môn thải ra. Cần phải làm như vậy nhiều lần trong khoảng từ một tuần đến một tháng, tuỳ theo thời gian tích tụ của tuyến hậu môn. Làm như vậy hoàn toàn không nguy hại gì cả.

Nếu không chú ý thực hiện nắn ép tuyến hậu môn như trên thì các tuyến này có lúc sẽ bị nhiễm trùng và cần phải được giải phẩu. Trường hợp này hiếm khi xảy ra song nếu cần giải phẩu qua một bác sĩ thú y kinh nghiệm.

VIÊM TỬ CUNG

Viêm tử cung là sự đau buốt hay viêm nhiễm kinh niên của dạ con ở chó cái và có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau. Có lẽ nguyên nhân chủ yếu và thông thường nhất là đặc biệt ở chó cái có độ tuổi từ 8 đến 12 năm, là sự mang thai giả. Viêm tử cung thường đi kèm sự sinh đẻ. Nó có thể là hậu quả của hiện tượng sót nhau hoặc nhiễm trùng dạ con do sự tách rời bụng mẹ ở chó con.

“Bọc mủ tử cung” thường được dùng chỉ những trường hợp mà dạ con của chó sưng phồng lên và đầy mủ. Trong những trường hợp như vậy cần phải tiến hành mổ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.