Cách thuần hóa chim rừng

Như quí vị đã biết, không những chim rừng mà ngay các loại thú rừng khi bắt về thuần dưỡng chúng đều “không có cảm tình với con người”. Nói đúng ra là chúng sợ chúng ta, nhiều con sợ đến nỗi không dám ăn uống, rồi chịu ốm dần mất sức dần mà chết.

Chim rừng chúng ta bắt về nuôi dưới hai dạng: dạng chim non và dạng chim già (chim bổi).

  • Chim non: Chim non là chim bắt ngay trong tổ khi chúng mới mọc lông ống, hoặc là sắp sửa tập bay. Loại chim này được bán nhiều vào đầu mùa mưa đến giữa mùa mưa, hoặc là cuối xuân sang đầu hạ là mùa sinh sản cua chim. Loại chim này dễ thuần dưỡng, mau dạn người.

Chim non cùng có nghĩa là chim đã ra ràng, đã biết bay, còn gọi là chim chuyền. Loại chim này hơi nhát người một chút, nhưng cùng nuôi mau dạn.

  • Chim bổi: Chim bổi là chim khôn lớn, có con đã sinh sản nhiều lứa. Đây mới đúng nghĩa là chim rừng, vì thói quen của chúng là sống ở rừng cách xa người. Loại chim này quá nhát nên khó thuần dưỡng, hao hụt với số lượng lớn là chuyện rất thường, vào bẫy rập, vào lục nên chúng lại hoảng hồn bạt vía nên càng nhát sợ hơn.

THUẦN HÓA CHIM NON:

Chim non là chim còn khờ dại bắt ngay trong tổ nên chúng không biết sợ người, hễ thấy ai lại gần là chúng há mỏ đòi ăn, vì vậy, lúc khôn lớn chúng trở nên dạn dĩ, ta có thể vuốt ve hoặc cho chúng đứng trên bàn tay vẫn được. Cái thú nuôi con chim non là ở chỗ đó, chỉ có cực một điều là phải năng đút mồi trong vài ba tuần lễ đầu.

Do chim non tiêu hóa rất nhanh nên chúng đòi ăn gần như không ngừng nghỉ. Khi đói chúng há mỏ ra đòi ăn và kêu choàng choạc, nhưng khi được đút mồi no nê thì chúng ngậm chặt mỏ rồi chúi đầu xuống lim dim ngủ. Lát sau, độ nửa giờ, thấy người lại gần chúng lại đòi ăn, nêu không cho chúng ăn chúng cứ tiếp tục nhóng cổ lên kêu mãi…

Vì vậy, muốn cho chim non mau lớn thì người nuôi phải siêng đút mồi. Trung bình mỗi giờ đút mồi một lần: cho ăn từ bảy giờ sáng đến bảy giờ tối, sau đó để chim nơi yên tĩnh cho chúng ngủ nghê.

Tùy theo chim non là giống chim gì mà ta tìm loại mồi thích hợp để đút cho chúng. Chẳng hạn với Chích Chòe thì đút mồi cào cào non (vặt hết cẳng), bột đậu phộng trộn trứng pha chút nước sền sệt, bóp vừa dẻo thành từng viên nhỏ mà đút. Bột này cho ăn lúc nào thì trộn lúc ấy, đừng trộn trước cho ăn dần bột sẽ bị chua, ảnh hưởng xấu đến bộ tiêu hóa của chim. Nếu chim con là Sáo, Cường, có thể đút thêm thịt bò, cơm nguội cũng được…

Chim non phải được nuôi trong chiếc ổ ấm: lấy một cái hộp bằng cạc tông nhỏ, trong đó để giẻ rách, hoặc cỏ khô, rơm rạ vừa êm vừa ấm cho chim nằm. Chim non do ăn nhiều bữa nên phóng uế cũng nhiều, do đó hàng ngày ta phải thay phần rơm rạ đó một vài lần để chỗ ở của chim được sạch sẽ, hợp vệ sinh, tránh ruồi nhặng, kiến bu vào.

Nếu ta siêng năng đút mồi no đủ, lại cho ngủ nơi ấm áp, ta có thể nuôi chim non sống đủ một trăm phần trăm, không hao hụt con nào.

Mặc dầu vẫn biết nuôi chim non thì lớn lên, chim sẽ dạn, nhưng ta cũng phải năng tìm dịp gần gũi vuốt ve chúng, tập chúng đá tay cho dạn dĩ hơn thêm.

Nuôi chim non là để “sử dụng” về lâu về dài, nên ta phải bền chí trong khâu đút mồi lúc chim còn nhỏ, và sau này cố gắng dợt chim trong một đôi năm để chim trổ giọng hót hay. Mọi việc làm phải diễn tiến tuần tự không thể nóng lòng đốt giai đoạn được. Vì nếu gấp gáp muốn có con chim hót giọng rừng thì xin quí vị nuôi ngay chim bổi…

THUẦN HÓA CHIM BỔI:

Chim bổi là con chim rừng hoang dã, đời sống đã thích nghi với cảnh hoang dã, lại là chim lớn nên khôn ngoan. Chim bổi rất sợ người, nhiều con sợ đến nỗi rúc mình nằm yên một chỗ dưới đáy lồng (không dám lên cầu, dù đã trùm áo lồng) không nghĩ đến việc ăn uống, chịu đói khát, ốm dần kiệt sức mà chết.

Vì vậy, muốn thuần hóa chim bổi thành công thì phải làm đủ mọi cách để cho chúng bớt sợ, để rồi không còn thấy con người là hiểm họa cho đời sông của chúng nữa. Muốn vậy, khi bắt chim bổi về, ta nên tuần tự làm những việc sau đây:

  • Đút mồi ngay cho chim ăn thật no, uống nước đầy đủ để chúng không ăn cũng tự sống được trong vài ba ngày đầu.
  • Sửa soạn ngay một lồng nhôt chim, bên ngoài phủ áo lồng, bên trong treo cóng thức ăn tự chế (như Họa Mi thì gạo rang trộn trứng, như Chích Chòe thì bột đậu phộng trộn trứng). Rồi cóng nước đố đầy, kế đó rải lên đáy lồng một ít cào cào non đã ngắt cẳng (nếu có thế thêm một cóng sâu tươi, hoặc cóng đựng trứng kiến. Tất cả các cóng này nên treo sát đáy lồng, để khi chim đói thì tiện lại kiếm ăn, vì như phần trên chúng tôi đã nói chim bối quá nhát, nhiều con không dám lên cầu…
  • Rất khẽ khàng, ta thả chim bổi vào lồng, rồi treo lên một nơi vắng vẻ, ít tiếng động đừng làm cho chim đang sợ lại phải khiếp vía thêm.

Từ đó, nếu có muốn thăm sức khỏe của chim, và muốn biết tình trạng chim ăn uống ra sao, thì mỗi ngày ta nên hé áo lồng một chút để quan sát bên trong, rồi treo lại chỗ cũ ngay.

Chim bổi vốn nhát, mà ta vô tình làm cho chim sợ hãi để hoảng sợ thêm là điều nên tránh.

Nếu nuôi chim bồi cùng loại, thì trong thời gian đầu ta nên nuôi chung một lồng đế chúng bớt nhát. Thế nào trong số đó cũng có con chim dạn, lân la đến cóng ăn mồi, tất nhiên những con khác sẽ bắt chước ăn theo.

Tóm lại, chim bổi khó nuôi, bị chết nhiều là do chúng quá nhát sợ nên không chịu ăn uống. Ta nên tạo cơ hội yên tĩnh cho chúng để chúng bớt sợ, chịu ăn uống với thức ăn lạ miệng, thì chúng sẽ sống bình thường.

Nuôi chim bổi mà sống được là ta đã thành công bước đầu trong việc thuần hóa chim.

Những bước kế tiếp là phải làm sao cho con chim dạn hơn nữa, gần người mà không khiếp hãi đến nỗi chui lồng đến vỡ đầu sứt trán. Muốn được vậy, ta phải năng tắm chim hàng ngày, dần dần tìm thấy dịp gần gũi bên chúng với cử chỉ nhẹ nhàng khoan thai. Mặt khác, ta nên cho chim thường xuyên đi dượt đế mau căng lửa, và thích nghi dần với môi trường sống mới. Vì như quí vị đã thừa biết, chỉ khi nào con chim đã thực sự bằng lòng với môi trường sống hiện tại thì chúng mới siêng hót và hót hay được.

Một vài con chim bổi mới bắt về vài ngày mà vẫn hót, nhiều người thấy thế lấy làm mừng tưởng gặp con chim dạn, thực ra do lửa rừng còn căng nên chúng “hăng hái” trong một thời gian ngắn rồi thôi. Tuy nhiên, khi gặp những con chim bổi giọng còn đen này (tức đủ lửa) ta dễ thuần hóa trong giai đoạn đầu hơn.

Kết luận

Tóm lại, trong thời gian đầu thuần hóa chúng, con chim sợ ta, thì ta cố gắng tiếp xúc với chúng càng ít càng hay, chỉ tiếp cận trong những khi thưc sư cần thiết như châm thêm thức ăn, nước uống. Mọi cử chỉ, hành động nên hết sức thận trọng, dịu dàng, và càng nhanh càng tốt. Sau đó, kéo áo lồng phủ kín rồi treo lên những nơi yên tĩnh. Giai đoạn đầu là cầu mong con chim chịu ăn mồi và sống mạnh đã, sau đó mới hé áo lồng từ từ, mỗi ngày hé rộng một ít để chim làm quen với môi trường sống bên ngoài%

Chúng tôi xin được phép nhắc lại là việc thuần hóa chim bổi phải đòi hỏi nhiều thời gian, và người nuôi phải bền chí mới được. Dù quí vị chăm sóc kỹ, nuôi nấng tốt, con chim bổi cũng mất ba bốn tháng mới hoàn hồn lại sức, do chúng khiếp sợ nên ăn ngủ thất thường. Từ đó về sau, con chim cảnh mới mập mạnh trở lại…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.