Chim Họa Mi nuôi thi hót và thi đá

Họa Mi là giống chim quý xưa nay được người đời từ Á sang Âu đánh giá là chim có tài văn võ song toàn. Văn là nhờ nó có giọng hót cực hay, võ là do tài đấu đá chẳng thua kém gì giống gà chọi.

Tiếng hót Họa Mi là tiếng hót bậc thầy của các giống chim rừng. Ai đã được nghe Họa Mi hót, dù khó tính đến đâu cũng phải gậi đầu tấm tắc khen ngợi ở giọng hót nhiều cung bậc tiết tấu của nó, ở tài luyến láy cực kỳ duyên dáng và thần tình.

Nếu được tận mất chứng kiến trận đá của Họa Mi ta lại càng ngạc nhiên và cảm phục hơn sự lanh lẹ, ở tài ra đòn chớp nhoáng, với những đòn thể cực kỳ hiểm hóc và tàn khốc…

Chính vì vậy mà dân chơi chim không ai bỏ ai giống Họa Mi. Có người nuôi một vài con, nhưng có người nuôi đến cả chục con trong nhà mà vẫn còn cho là ít.

Nhiều người chỉ nuôi Họa Mi để nghe hót (hoặc thi hót). Nhưng cũng có người nuôi để đá, y như người ta nuôi gà nòi đá độ vậy.

Xuất xứ:

Họa Mi có mặt từ Á sang Âu, đây là giống chim rừng thích hợp với vùng cao lại có khí hậu mát mẻ. Chúng sống rất nhiều ở Trung Quốc và ở miền Bắc nước ta, cụ thể là các vùng rừng sâu núi cao như Sơn La, Lai Châu, Lạng Sơn, Móng Cái…

Ở Trung và Nam nước ta, khí hậu nóng không thích hợp với chúng nhưng bắt về thuần dưỡng thì chúng vẫn sống khỏe.

Hình dáng:

Chim Họa Mi nổi tiếng hót hay, nhưng hình dáng rất đỗi bình thường, nhất là bộ lông màu nâu nhạt, ngực và bụng lông màu vàng hung, mắt có viền trắng bao quanh, và trên phần mi mắt viền trắng này kéo dài ra phía ót, cũng chẳng tạo cho chim một nét duyền dáng gì. Thân hình chim tính từ mỏ đến chót đuôi dài độ hai mươi phân, và thân mình nhỏ hơn con chim sáo sậu. Mỏ và chân có màu vàng lợt tựa như chân gà.

Chim Họa Mi mái nhỏ hơn thân hình chim trống,  màu lông cùng hung nâu, viền trắng ở mắt và vệt trắng ở đuôi mắt nhỏ và ngắn hơn. Chim mái không hót, chỉ kêu sè sè, nhưng cũng biết đá, và có nhiều Họa Mi mái đá còn dữ dằn hơn cả chim trống.

Tóm lại, nhìn bề ngoài con chim Họa Mi không có gì hấp dẫn, nếu không có tài “văn võ” vừa nói ở trên thì chắc người ta chỉ bẫy chúng về nướng chả mà thôi.

Thuần dưỡng chim bổi:

Chim Họa Mi bắt về nuôi thường có hai dạng: chim non (bắt tại ổ) và chim bổi. Với chim non thì dễ nuôi, nếu chịu khó chăm sóc đút mớm thì mười con có thể sống đủ cả mười. Nhưng với chim bổi thì cách thuần dưỡng có khó khăn hơn.

Vì là chim rừng, sống cách biệt với người nên chúng rất nhát. Đôi khi vì tính nhát quá độ này mà chim bổi nuôi tại nhà mười con chỉ sống được năm bảy con là may.

Trước hết, ta nhốt chim bổi vào lồng (mỗi con một lòng), trong đó có đặt sẵn cóng thức ăn, nước uống, sâu qui (sâu gạo) và cào cào, trứng kiến đầy đủ để chim thích ăn gì thì tự tiện mổ ăn. Ngoài lồng nên phủ áo lồng cẩn thận, và trẹo chim bổi vào nơi thật yên tĩnh để chim quen dần với đời sống từ hãm mà dạn dĩ dần.

Ba bốn hôm sau, ta bế lồng thấy chim chịu “ăn mồi” là có the yên lâm, biết chim sống được. Nuôi độ một tuần là có thể hé áo lồng rộng ra từ từ để chim được dịp làm quen với cảnh trí bên ngoài mà dạn dần thêm.

Từ đó, mỗi ngày ta có thể cho chim tắm (nước và nắng), cho chim nghe tiếng mái “sùy” để hăng hái lên…

Với những nghệ nhân lão luyện trong nghề, đôi khi chỉ cần vài ngày thuần dưỡng, chim Họa Mi bổi đã bắt đầu “mở miệng”. Nhưng, thường thì đố là những con chim còn “lửa rừng” nên mới hung hăng không biết sợ là gì.

Khi chim đã bằng lòng với cuộc sống hiện tại, đã dạn dĩ thì chim cất tiếng hót. Đây cũng là lúc, người ta một là lo luyện hót cho chim, hai là quan sát xem chim đá hay không mà lựa ra nuôi đá. Tất nhiên, việc này không chuyên môn không ai lựa được. Nuôi hót thì dễ vì con chim Họa Mi nào cũng biết hót cả. Nhưng nuôi để đá thì phải chọn lựa kỹ càng.

Lựa chim hót hay:

Chim Họa Mi nào cũng biết hót, nhưng hót hay hoặc dở là còn tùy ở mỗi con. Có con âm kim, có con âm thổ, có con âm đồng… có con hót to nhưng ít giọng, có con hót giọng trung nhưng nhiều giọng lại luyến láy dễ thương. Những chim nào có giọng hót hay ta lựa nuôi, còn những con chim hót chẳng ra gì thì tốt hơn nên thả. Tiếc một con chim bảy tám chục ngàn mà còn phải nhiều ngày mất công tốn sức cho nó, lại tốn tiền trăm bạc triệu cho nó, mà biết chắc là chẳng ra gì thì thử hỏi tiếp tục nuôi đem lại lợi lộc gì?

Lựa chim đá hay:

Chim đá cũng là chim hót mà ra. Muốn nuôi đá thì ta chọn những chim nào có vóc dáng của một con chim đá để nuôi riêng. Nhiều khi những con hót dở nhưng có thể đá hay. Đã gọi là lựa thì phải lựa cho kỹ, không nên dễ dãi với chính mình… để rồi tự hại mình. Vì rằng nuôi một con Họa Mi đá tốn rất nhiều công phu và tiền bạc. Hơn nữa, kỳ vọng của mình lại đặt nặng vào đó, do đó nếu có chẳng tài cán gì có phải là chuyện đáng buồn không?

Sự chọn lựa càng khe khắt bao nhiêu thì mức thành công sau này càng lớn bấy nhiêu.

Tất nhiên, chim nuôi thi hót nuôi cách khác, và chim nuôi để đá nuôi cách khác.

Chúng tôi sẽ đi sâu vào phần chuyên môn này ở những bài viết trong chuyên mục chim cảnh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.