Chăm sóc chim cu gáy

Nuôi chim, chim sống hay chết, sung hay suy là ở khâu chăm sóc. Có chịu khó chăm sóc ta mới theo dõi được sức khỏe của chim, mới bảo vệ được sức khỏe cho chim, ngoài ra nhờ đó mà biết được cá tính của từng con chim một để nuôi dưỡng đúng mức.

Có nhiều nghệ nhân dám bỏ tiền trăm, tiền triệu ra mua một con chim quí, nhưng lại coi thường nếu không muốn nói là biếng nhác trong khâu chăm sóc cho chim, nên chim bị suy, thật là điều đáng tiếc Người ta thường nói “nghề chơi thật lắm công phu”, cho nên nuôi chim mà không bỏ công sức ra để chăm lo cho chúng từng miếng ăn, giấc ngủ đến vệ sinh nơi ăn chốn ở của nó thì…đừng trách sao chim cứ đứng ủ rủ cả ngày, không chịu hót, chịu gáy như chim của người!

Không ai là người có “tay nuôi” cả, mà người ta chỉ hơn nhau ở chỗ có kinh nghiệm chăn nuôi hay không mà thôi.

Quí vị thừa biết, chim là giống trời phú cho đôi cánh, thích bay liệng đó đây giữa bầu trời cao rộng, cho nên bắt nuôi trong một chiếc lồng chật hẹp nó thích nghi sống được đã là một điều may. Nếu bây giờ chúng ta muốn nó vui sống, hoan hỉ sống; nghĩa là phải siêng hót, siêng gáy, hoặc trổ tài đấu đá với nhau, thì đòi hỏi ta phải có kỹ thuật chăm sóc cho chúng từ khâu ăn uống bổ dưỡng đến vệ sinh lồng, chuồng… Thờ ơ đến việc này coi như việc nuôi chim bị thất bại.

Nuôi chim Cu gáy khâu chăm sóc rất giản dị, không mất nhiều thời gian như cách chăm sóc nhiều giống chim rừng “khó tính” khác. Mọi việc không đòi hỏi phải thực hiện hằng ngày, mà đôi ba ngày “ngó ngàng” đến một lần cũng được. Đại khái mọi công việc thuộc khâu chăm sóc chim Cu gáy như sau:

Tránh mèo và chuột: Lồng Cu gáy nên treo nơi yên tĩnh, nơi mà chó mèo không thể vô chụp, và chuột bọ không len lỏi vào được để phá hại thức ăn của chim. Chim mà bị mèo vồ hụt một lần là đủ kinh hồn bạt vía. Lồng chim mà bị chuột viếng hoài thì thức ăn bị hao hụt, đôi khi chim chết đói mà chủ không hay biết.

Tránh kiến lửa: Mỗi khi treo lồng lên các nhánh cây, quí vị nên quan sát kỹ trước xem có sự hiện diện của tổ kiến lửa hay không. Kiến lửa vốn là loại háu ăn, chúng tìm đến lông chim là kiếm thức ăn sau đó mới bu bám vào chân vào mắt chim mà cắn.

Do chim Cu gáy thích sống ở nơi lùm bụi vừa yên tĩnh vừa mát mẻ, nên nhiều nghệ nhân chiều theo ý thích của chim mà treo lồng vào những lùm cây rậm rạp ngoài vườn để chúng được sống một cách tự nhiên với cây cối vây quanh. Việc làm này thường đem lại kết quả tốt: chim trở nên sung sức, siêng gáy hơn, dạn dĩ hơn…

Tắm nắng: cũng giống như các giống chim cảnh nuôi nhốt trong lồng khác, Cu gáy cũng thích được sưởi nắng sáng. Nắng sáng tốt nhất là trước chín giờ mỗi ngày, và chim chỉ cần sưởi ấm độ nửa giờ là đủ.

Gặp nắng ấm, Cu gáy sẽ nằm nghiêng mình xuống sát bố lồng, nó xòe rộng một bên cánh ra để sưởi. Sưởi xong cánh này nó lại trở mình sưởi tiếp cánh kia, ra chiều ưng ý lắm. Việc tắm nắng này nếu được đều đều mỗi ngày thì quá tốt, nếu không thì mỗi tuần cho chim sưởi một đôi lần cũng được

Chúng tôi thấy ở thôn quê, những nhà có mặt tiền quay về hướng đông nam, mỗi sáng người ta đem lồng Cu gáy treo dài dài trước mái hiên để chim tắm nắng ban mai. Và sau đó cứ treo chim suốt ngày như vậy để chim được sống gần gũi với thiên nhiên. Tối lại, họ mới đem chim vào nhà trùm áo lồng lại cho ngủ sớm…

Tắm nước: Trong đời sống hoang dã, Cu gáy rất thích tắm nước, nhất là sau khi đã dược ăn uống no nê. Nhưng khi nuôi nhốt trong lồng thì thời gian nầy không có con nào chịu tắm cả. Điều này trái với nhiều giống chim hót rừng khác. Chẳng hạn như: Họa mi, Chích chòe, Khướu, Vành khuyên v.v… chim bổi bắt về hễ sang lồng tắm là chúng tắm ngay, riêng Cu gáy bổi thì không. Chỉ những chim Cu nuôi thuộc một vài mùa thì không. Chỉ những chim Cu nuôi thuộc một vài mùa thì chúng mới chịu tắm, và cách tắm cũng như chim Bồ câu vậy. Ta có thể sang chim qua lồng tắm, và khi tắm xong thì cho nó trở về lồng nuôi.

Hớt bớt lông đuôi: Chiếc lồng trái bí nuôi Cu gáy vốn chật hẹp, trong khi chiếc đuôi nó lại khá dài. Vì thế vài tháng một lần ta nên hớt bớt lông đuôi ngắn lại, chỉ chừa lại độ năm phân mà thôi. Nếu để chiếc đuôi dài quá (mặc dầu ai cũng công nhận vào chiếc đuôi dài này mà trông dáng Cu gáy mới uyển chuyển dễ thương) chim sẽ xoay trở khó khăn, lông đuôi lại tưa mất vẻ thẩm mỹ. Với Cu mồi đánh lục, việc hớt ngắn lông đuôi được coi như là chuyện bắt buộc, vì nhờ đó mà chim xoay trở nhanh lẹ khi phải “đấu đá” với chim bổi bên ngoài.

Nên dượt chim: Kinh nghiệm cho thấy trong nhà nuôi Cu gáy số nhiều (độ năm bảy con trở lên) thì tất cả số chim đó đều sung sức và gáy hăng cả.

Ngược lại, nếu trong nhà chỉ nuôi một con thì trông nó lừ đừ và biếng gáy.

Nếu nhà ta chỉ nuôi môi một con Cu gáy, nhưng gần nhà lại có người cùng nuôi Cu như mình, thì bạn để ý xem hễ con Cu hàng xóm cất tiếng gáy thi con chim nhà mình cũng tỏ ra hăng hái đối đáp lại ngay! Vì vậy bạn bè cùng nuôi Cu gáy với nhau, thỉnh thoảng nên đem chim đến nhà để tập dượt, để chim có cơ hội học hỏi giọng gáy hay, lạ của nhau.

Có điều là không nên treo chim dở cạnh chim hay, không nên treo chim chưa thuộc cạnh chim quá dữ, vì giống Cu gáy cũng ưa đè nhau như nhiều giống chim hót rừng khác: con mạnh sẽ hiếp đáp con yếu. Tốt nhất là nên treo chim có cùng độ sung gần nhau để chúng đấu đá ngang ngửa với nhau.

Chính vì lẽ đó nên trong nhà chật chội mà nuôi nhiều Cu gáy, người ta phải phủ áo lông để tránh cho chim khỏi thấy mặt nhau. Nghe giọng của nhau chúng nó không khớp, nhưng nếu thấy mặt nhau, con dở bao giờ cũng khiếp sợ con dữ…Giống chim khi đã sợ, ta nhìn vào biết ngay: lồng đầu của nó xù lên: và quay sang hướng khác tỏ ý lẫn tránh.

Chim bệnh: Chim bệnh thì dáng vẻ lù rù. Nên mang lồng ra một nơi cách xa các chim lành mạnh khác để theo dõi bệnh tình của nó mà tìm phương cách chữa trị đúng thuốc và kịp thời. Bệnh của Cu gáy như quí vị đã biết, không nhiều và cũng dễ trị.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.